Artikel 49 Handvest van de grondrechten van de Europese Unie
Legaliteitsbeginsel en evenredigheidsbeginsel inzake delicten en straffen
Niemand mag worden veroordeeld wegens een handelen of nalaten dat geen strafbaar feit naar nationaal of internationaal recht uitmaakte ten tijde van het handelen of nalaten. Evenmin mag een zwaardere straf worden opgelegd dan die, die ten tijde van het begaan van het strafbare feit van toepassing was. Indien de wet na het begaan van het strafbare feit in een lichtere straf voorziet, is die van toepassing.
Dit artikel staat niet de berechting en bestraffing in de weg van iemand die schuldig is aan een handelen of nalaten dat ten tijde van het handelen of nalaten een misdrijf was volgens de door de volkerengemeenschap erkende algemene beginselen.
De zwaarte van de straf mag niet onevenredig zijn aan het strafbare feit.
Geconsolideerde tekst (bron: EUR-Lex). Juridisch bindend is alleen de tekst in het Publicatieblad van de EU.
Recente uitspraken
Art. 49 Handvest is sinds 2011 in 26 uitspraken op wetboek.org gekoppeld, met name door Hoge Raad, CBb en Rb. Den Haag.
- ECLI:NL:HR:2026:1578 — 06-10-2026 Hoge Raad
Opzettelijk niet betalen van omzetbelasting, art. 69a.1 AWR. 1. Ontvankelijkheid OM en hetzelfde feit, art. 243.2 en 255.1 Sv jo. art. 50 Handvest van grondrechten EU. Kon hof oordelen dat vervolging voor overtreding van art. 69a.1 AWR niet betrekking heeft op “hetzelfde feit”… - ECLI:NL:HR:2026:279 — 20-02-2026 Hoge Raad
Omzetbelasting; bestuurlijke boete; art. 67f AWR; nultarief voor intracommunautaire leveringen geweigerd vanwege deelname aan btw-fraude in andere lidstaat; beboetbaar feit; opzet gericht op en/of grove schuld aan niet-betalen van omzetbelasting in Nederland? - ECLI:NL:HR:2024:1135 — 06-09-2024 Hoge Raad
Omzetbelasting; art. 9, lid 2, letter b, van de Wet OB 1968 en Tabel II, post a.6 bij de Wet OB 1968; art. 67f AWR; art. 6 EVRM; art. 14 IVBPR; artt. 47 en 48 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie; weigeren nultarief bij btw-fraude; bestuurlijke boete;… - ECLI:NL:HR:2021:845 — 29-06-2021 Hoge Raad
Ontslag van alle rechtsvervolging van verdachte met schizofreniestoornis t.z.v. belaging van stiefvader (art. 285b.1 Sr) en bedreiging van moeder (art. 285.1 Sr). Maatregel plaatsing in psychiatrisch ziekenhuis, art. 37 (oud) Sr, art. 2.3.1 Wfz en art. 6:5 Wvggz. Betekent… - ECLI:NL:HR:2020:1893 — 01-12-2020 Hoge Raad
Als vreemdeling in Nederland verblijven terwijl hij weet dat tegen hem inreisverbod is uitgevaardigd, art. 197 Sr. Art. 11.2 terugkeerrichtlijn. 1. Is strafvervolging t.z.v. art. 197 Sr mogelijk tegen illegale vreemdeling tegen wie inreisverbod is uitgevaardigd, zolang hij…
Bron: Rechtspraak.nl — uitspraken bevatten verwijzingen naar dit artikel.