ECLI:NL:RBOVE:2026:6275

Met het bestreden besluit van 7 november 2025 op het bezwaar van [eiser] is het college bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.

[eiser] heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Het college heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

[eiser] heeft aanvullende stukken ingediend.

De rechtbank heeft het beroep op 21 augustus 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: [eiser], vergezeld door zijn partner [naam 1] en het college heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde en [naam 2] en [naam 3].

De geslotenverklaring wordt gereguleerd met een fysieke afsluiting in de vorm van twee dynamisch verzinkbare palen (bollards) voorzien van het verkeersbord C01 (gesloten voor alle motorvoertuigen) uit bijlage 1 van het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens 1990 (RVV 1990) met een onderbord met de tekst "uitgezonderd (brom)fietsers". Met gebruik van een transponder kunnen de bollards worden bediend.

Het college heeft beleid vastgesteld om het verlenen van ontheffingen van de geslotenverklaring voor motorvoertuigen op de Nieuwe Grensweg te reguleren. Op grond van artikel 3, eerste lid, van de beleidsregel “Beleidsregels ontheffing verlening geslotenverklaring Nieuwe Grensweg” van 2013 (hierna: de beleidsregel) worden, zover hier van belang, aan bewoners, eigenaren, gebruikers en personeel van bedrijfspanden en/of percelen in het buitengebied Driene ontheffingen verleend. Het ontheffingsgebied ‘Buitengebied Driene’ (hierna: het ontheffingsgebied) omslaat het gebied buiten de bebouwde kom tussen de gemeente Hengelo en Enschede, globaal omsloten door de Oldenzaalsestraat, bebouwde kom van Hengelo, gemeentegrens Enschede en Enschedesestraat inclusief Boshofweg, Drienermarkerweg en Leutinkweg in Enschede. Het ontheffingsgebied is weergegeven op de overzichtstekening die het college bij het beleid heeft vastgesteld.

[eiser] woont aan de [adres]. Op de grens tussen de gemeenten Hengelo en Enschede, gaat de Nieuwe Grensweg over in de [adres]. [eiser] woont op ongeveer 1,5 kilometer afstand van de geslotenverklaring.

[eiser] heeft het college op 28 januari 2025 ontheffing gevraagd van de fysieke afsluiting op de Nieuwe Grensweg en gevraagd of hij in aanmerking kan komen voor een transponder. Hij vindt dat hij als ondernemer er belang bij heeft om over een transponder te beschikken omdat veel zakelijke relaties van hem wonen in Hengelo en in het gebied Driene.

Met het besluit van 9 juli 2025 heeft het college het verzoek om ontheffing afgewezen omdat de woning van [eiser] buiten het ontheffingsgebied ligt.

Om verschillende redenen vindt het college het wenselijk om de fysieke afsluiting aan de Nieuwe Grensweg te vervangen door camerahandhaving op basis van automatische kentekenherkenning (ANPR). Het college wenst de feitelijke afsluiting van de weg voor doorgaand gemotoriseerd verkeer, met uitzondering van (brom)fietsers, in stand te houden. Om dit mogelijk te maken, heeft het college het noodzakelijk geacht om het verkeersbesluit van 4 juni 1992 te herzien.

Met een besluit van 9 juli 2025, bekendgemaakt op 15 juli 2025, besloot het college het verkeersbesluit van 4 juni 1992 in te trekken. Ook besloot het een geslotenverklaring in de Nieuwe Grensweg in te stellen tussen de Hofmeijerweg en de Leutinkweg, door plaatsing van verkeersborden C01 en onderborden 0B54 met een uitzondering voor (brom)fietsers. Tegen het verkeersbesluit van 9 juli 2025 heeft [eiser] geen bezwaar gemaakt.

Na bezwaar is het college bij de afwijzing van de ontheffing gebleven. Volgens het college bestaat er voor [eiser] geen noodzaak voor de ontheffing en wordt hij niet ongelijk behandeld omdat andere omwonenden wel beschikken over een transponder. Ook meent het college dat er geen sprake is van bijzondere omstandigheden om van zijn beleid af te wijken en heeft de afwijzing geen onevenredige nadelige gevolgen voor [eiser].

Artikel 62 van het RVV bepaalt dat weggebruikers verplicht zijn gevolg te geven aan de verkeerstekens die een gebod of verbod inhouden. Artikel 87 van het RVV bepaalt dat door het bevoegd gezag ontheffing kan worden verleend van de daarin genoemde verkeersregels en de verkeerstekens, waaronder het bord C1 (geslotenverklaring).

Het college heeft beleidsruimte bij toepassing van de bevoegdheid tot het verlenen van ontheffing als bedoeld in artikel 87 van het RVV 1990. Het college heeft voor de toepassing van zijn bevoegdheid met de beleidsregel ontheffingsbeleid vastgesteld.

De rechtbank beoordeelt de afwijzing van de aanvraag van [eiser] om ontheffing van de geslotenverklaring van de Nieuwe Grensweg in Hengelo voor gemotoriseerd verkeer. Zij doet dat aan de hand van de beroepsgronden van [eiser]. Het verkeersbesluit van 4 juni 1992 – dat heeft geleid tot de geslotenverklaring van de Nieuwe Grensweg – en het besluit tot wijziging van de handhavingswijze van de geslotenverklaring van 9 juli 2025, bekendgemaakt op 15 juli 2025, staan in deze procedure niet ter discussie.

Het college heeft zich op de zitting beroepen op een uitspraak van de rechtbank Almelo van 8 juni 2011.¹ Volgens het college heeft de rechtbank in die uitspraak eerder al overwogen dat het ontheffingenbeleid niet onredelijk is en een aanvraag die niet aan de voorwaarden voldoet die in de beleidsregel zijn gesteld, kan worden afgewezen.

De rechtbank stelt vast dat de voornoemde uitspraak betrekking heeft op het beleid dat geldig was tot 2013. De rechtbank overweegt daarom dat aan deze uitspraak, die het college voor het eerst op zitting heeft aangehaald, niet de waarde kan worden toegekend die het college voor ogen heeft. De rechtbank zal deze uitspraak daarom niet betrekken bij de beoordeling van dit beroep.

De rechtbank moet de vraag beantwoorden of het college tot een afwijzing van de door [eiser] gevraagde ontheffing voor de geslotenverklaring kon komen omdat zijn woning niet is gelegen in het ontheffingsgebied.

De rechtbank overweegt dat een bestuursorgaan in beginsel handelt overeenkomstig de beleidsregel die het heeft vastgesteld. Op grond van artikel 8:3, eerste lid onder a, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), kon [eiser] geen beroep instellen tegen het besluit tot vaststelling van de beleidsregel. Met exceptieve toetsing kan de rechtbank in een concrete zaak de rechtmatigheid van de beleidsregel toetsen en bepalen dat deze buiten toepassing wordt gelaten als de beleidsregel in strijd is met hoger recht, zoals een wet in formele zin of een algemeen rechtsbeginsel.

Het college heeft toegelicht dat het een restrictief ontheffingenbeleid hanteert. Volgens het college volgt uit de kaart van het ontheffingsgebied en de verkeerskundige situatie dat de percelen in het ontheffingsgebied in belangrijke mate zijn aangewezen op de Nieuwe Grensweg als directe ontsluitingsroute richting de Hengelosestraat of de Oldenzaalsestraat en het omliggende wegennet. Voor deze percelen vormt de Nieuwe Grensweg de meest logische en functionele verbinding. Een geslotenverklaring zonder mogelijkheid tot ontheffing zou voor deze adressen leiden tot een onevenredige aantasting van de bereikbaarheid. Volgens het college geldt dit niet voor de percelen en de gebieden die buiten het ontheffingsgebied vallen. Deze percelen beschikken volgens het college over een volwaardige en verkeerskundig logische alternatieve route in zuidelijke richting via de [adres] naar de Hengelosestraat. Op de zitting heeft het college toegelicht dat voor het stellen van de zuidelijke grens aansluiting is gezocht bij de plaats waar het bebouwde gebied van Enschede begint. Het college stelt zich verder op het standpunt dat de gebiedsgrens aansluit op duidelijk herkenbare ruimtelijke structuren, waardoor die objectief en consistent toepasbaar is.

De rechtbank acht de keuze van het college om een ontheffingsgebied in de beleidsregel vast te stellen, mede gelet op de aan het college toekomende beleidsruimte, geschikt en noodzakelijk gelet op het belang van een goed uitvoerbaar en controleerbaar ontheffingsstelsel en het reguleren van de verkeersveiligheid in het buitengebied Driene. De rechtbank overweegt dat het college ook in redelijkheid heeft kunnen bepalen dat aan bewoners in het buitgebied Driene die voor een in verkeerskundig opzicht logische ontsluiting van deze omgeving zijn aangewezen op de Nieuwe Grensweg, een ontheffing kunnen aanvragen van de geslotenverklaring. De rechtbank overweegt dat het college deze keuze voldoende deugdelijk heeft gemotiveerd en de uitkomsten van dit beleid in beginsel niet onevenredig zijn.

De rechtbank is echter van oordeel dat het college met de gegeven toelichting in het bestreden besluit, het verweerschrift en op de zitting niet deugdelijk heeft gemotiveerd waarom de woning van [eiser] buiten de grenzen van het ontheffingsgebied is gelegen, terwijl bepaalde andere woningen daarbinnen vallen. Dit onderscheid is ook niet af te leiden uit het beleid zelf. De rechtbank overweegt dat het college niet heeft kunnen toelichten waarom het ervoor heeft gekozen om de door [eiser] aangewezen woningen bij de kruising van de Witbreuksweg met de Boshofweg in het ontheffingsgebied op te nemen. Deze woningen liggen, vergeleken met de woning van [eiser], niet op een (aanzienlijke) verdere afstand van een volwaardige en verkeerskundig logische alternatieve ontsluitingsroute naar Enschede. De rechtbank betrekt daarbij ook dat deze woningen verder van de geslotenverklaring liggen dan de woning van [eiser]. Deze bewoners moeten langs de woning van [eiser] rijden om de geslotenverklaring te bereiken. Het is de rechtbank niet duidelijk geworden waarom de bewoners van deze woningen wel een ontheffing kunnen krijgen van de geslotenverklaring, maar [eiser] niet.

Gelet hierop heeft het college niet afdoende uitgelegd dat de begrenzing van het ontheffingsgebied, voor zover de woning van [eiser] daardoor wordt uitgesloten, tegemoetkomt aan het doel van de geslotenverklaring.

Vanwege de gebrekkige motivering van de beleidsregel op dat punt kan de rechtbank niet beoordelen of het bestreden besluit zich verdraagt met artikel 149, eerste lid onder d, van de Wvw 1994 en artikel 87 van de RVV 1990. Toepassing van artikel 3, eerste lid, van de beleidsregel is in dit geval in strijd met artikel 3:46 van de Awb en de bepaling moet daarom buiten toepassing worden gelaten. Dat betekent dat het daarop berustende besluit in strijd is met artikel 7:12, eerste lid, van de Awb en niet in stand kan blijven.

Omdat de beroepsgrond van [eiser] slaagt en de rechtbank het college zal opdragen om opnieuw op het bezwaar te beslissen, ziet de rechtbank geen aanleiding om de andere door [eiser] aangedragen beroepsgronden te bespreken.