ECLI:NL:RBNNE:2026:3445

geboren op [geboortedatum] -1987, [slachtoffer 13] geboren op [geboortedatum] -2018, [slachtoffer 14] geboren op [geboortedatum] -2014 en [slachtoffer 12] geboren op [geboortedatum] -2011.

De [account 3] stuurt een spraakbericht: Ja [naam 2] , wat ik je gestuurd heb is de ziektekosten verzekering. De boeking van het hotel en de tickets. Ik ga vanavond of morgen ochtend de aanvraag invullen.

De [account 3] stuurt een aanvraagformulier voor Schengen visum van [slachtoffer 11] , [slachtoffer 13] , [slachtoffer 12] en [slachtoffer 14] .

De [account 3] stuurt: [naam 2] , dit is het aanvraagformulier van de mensen. Ze zijn klaar. Hotel- en vliegtuigboekingen zijn klaar. Ik heb je de verzekering gestuurd.

De [account 3] stuurt een hotelboeking voor [slachtoffer 11] .

De [account 3] stuurt een aantal vliegtickets voor [slachtoffer 14] , [slachtoffer 12] , [slachtoffer 11] en [slachtoffer 13] .

De [account 1] stuurt een doorgestuurd spraakbericht van onbekende man: Hoe is het dierbare? Meester, ik heb het aanvraagformulier gezien en gelukkig dat ik het nakeek want ik vond een fout bij het eerste aanvraagformulier, van [slachtoffer 14] dacht ik. Ik stuur je zo een screenshot. Ze hebben een fout gemaakt in haar geboortedatum. Zij is van oktober en niet van januari. En betreft [slachtoffer 11] , er is een optie voor een verblijfsvergunning ergens anders dan Syrië. Hier staat nee en er is wel een verblijfsvergunning nummer en geldigheid datum. Die zijn twee dingen in een aanvraag. Dat is niet goed.

Bewijsoverwegingen

Mensensmokkel van [slachtoffer 11] en haar kinderen feit 4

Voor een bewezenverklaring van artikel 197a van het Wetboek van Strafrecht (Sr) is vereist dat de verdachte behulpzaam is geweest bij het een persoon toegang tot of doorreis door of verblijf te verschaffen in Nederland of een andere lidstaat van de Europese Unie (EU), of dat de verdachte daartoe

gelegenheid, middelen of inlichtingen heeft verschaft, terwijl hij weet of ernstige redenen heeft om te vermoeden, dat de toegang of doorreis of het verblijf wederrechtelijk is.

In onderhavige zaak staat vast dat verdachte behulpzaam is geweest [slachtoffer 11] en haar kinderen toegang tot Nederland te verschaffen en dat het verblijf van [slachtoffer 11] en haar kinderen in Nederland wederrechtelijk was nu zij bij de aanvraag van hun visum als doel toerisme hadden opgegeven, terwijl zij van plan waren asiel aan te gaan vragen.

De vraag die de rechtbank voor een bewezenverklaring van artikel 197a Sr dient te beantwoorden is of verdachte wist dan wel redelijkerwijs moest vermoeden dat de toegang van [slachtoffer 11] tot Nederland wederrechtelijk was. Met andere woorden: of hij wist dat zij asiel zou gaan aanvragen voor haar en haar kinderen.

Verdachte stelt dat niet te hebben geweten. Hiertegenover staat echter de verklaring van [slachtoffer 11] zelf. Hierbij gaat de rechtbank uit van haar verklaring bij de politie en niet haar verklaring bij de rechter-commissaris. De verklaring bij de politie is immers direct na de staandehouding afgenomen, zonder dat zij beïnvloed kan zijn om antwoorden te geven die voor verdachte gunstig zouden kunnen zijn, waar daar bij haar verklaring bij de rechter-commissaris wel sprake van kan, en ook lijkt te zijn. Haar verklaring bij de rechter-commissaris is bovendien in strijd met verschillende andere onderzoeksbevindingen, waar haar verklaring bij de politie juist steun vindt in andere onderzoeksbevindingen.

[slachtoffer 11] heeft bij de politie verklaard dat verdachte wist van haar doel om in Nederland asiel aan te vragen en dat verdachte haar zelfs heeft gestimuleerd om naar Nederland te komen. Verder verklaart ze dat verdachte haar heeft verwezen naar een bureau dat mensen helpt met het aanvragen van een visum en dat hij haar heeft geadviseerd via Griekenland te reizen. Verdachte heeft voorts zelf bij de politie verklaard dat hij weet dat [slachtoffer 11] allerlei problemen heeft in haar land van herkomst, dat ze Syrië wilde verlaten om bij haar zus te zijn1 en wel had verwacht dat ze dit zou doen.2

Hier komt nog bij dat uit de bewijsmiddelen blijkt dat verdachte intensief betrokken is geweest bij het hele traject van [slachtoffer 11] en haar kinderen van Syrië naar Nederland. Zo heeft verdachte een sturende rol gehad in het verkrijgen van het toeristen Schengenvisum dat [slachtoffer 11] en haar kinderen nodig hadden voor hun reis naar Europa. Verdachte heeft in samenwerking met ene [naam 1] documenten vervalst die nodig zijn voor de aanvraag van dit Schengenvisum, te weten bankafschriften. Verder werkte verdachte nauw samen met [naam 3] , die een reisbureau in Syrië heeft en contacten met de Griekse ambassade in Damascus. Verdachte en [naam 3] zorgden er samen voor dat de visumaanvraag bij de Griekse ambassade goed en volledig werd ingediend en regelden de daarvoor benodigde documenten zoals vliegtickets, hotelovernachtingen en een ziektekostenverzekering voor tijdens de reis. Daarbij valt in het bijzonder op dat ten behoeve van de visumaanvraag een retourvlucht van en naar Beirut werd geboekt en dat zodra het Schengenvisum was afgegeven nieuwe vliegtickets werden geboekt van Beirut via Athene naar Brussel, zonder dat er ook een terugvlucht vanuit Brussel werd geboekt. Verdachte was betrokken bij het reserveren van deze vluchten en had zowel de schijntickets als de daadwerkelijk gebruikte tickets op zijn telefoon.3 Hieruit volgt dat voor vertrek al duidelijk was dat het niet de bedoeling was om als toerist Athene te bezoeken waar het Schengenvisum voor was afgegeven en evenmin om vanuit Brussel terug te keren. Vervolgens is verdachte naar Athene gevlogen om [slachtoffer 11] en haar kinderen op te halen en zijn zij samen vanuit Brussel doorgereisd naar Nederland.

Gelet op vorenstaande kan naar het oordeel van de rechtbank wettig en overtuigend bewezen worden dat verdachte wist dat [slachtoffer 11] in Nederland asiel zou aanvragen voor haar en haar kinderen en in het verlengde daarvan nu zij op een toeristenvisum Nederland binnen zijn gekomen dat haar toegang tot Nederland wederrechtelijk was.

De rechtbank acht daarom ook de mensensmokkel van [slachtoffer 11] en haar kinderen, zoals onder feit 4 ten laste gelegd, wettig en overtuigend bewezen.

Beroep en/of gewoonte maken feit 1 t/m 4

Onder feit 1 tot en met 4 is ten laste gelegd dat verdachte van het plegen van de daar omschreven mensensmokkel een gewoonte en/of beroep heeft gemaakt.

Een beroep of gewoonte maken als bedoeld in artikel 197a lid 4 Sr duidt erop dat de verdachte zich vaker en met enige regelmaat, al dan niet beroepsmatig, schuldig heeft gemaakt aan mensensmokkel of behulpzaam zijn bij het wederrechtelijk verschaffen van verblijf, toegang of doorreis.

Of er gesproken kan worden van het maken van een beroep of gewoonte hangt af van de concrete omstandigheden van het geval. Daarbij kan onder meer betekenis toekomen aan de aard van de gedragingen, de omstandigheden waaronder deze gedragingen zijn verricht, het aantal gedragingen en het tijdsbestek waarbinnen zich dit heeft afgespeeld. Daarbij geldt niet de eis dat er sprake moet zijn van een minimum aantal van gedragingen.

De rechtbank is, kijkend naar dit toetsingskader, van oordeel dat verdachte van de mensensmokkel een gewoonte heeft gemaakt en overweegt hiertoe als volgt.

Verdachte heeft gedurende een periode van ongeveer 3 maanden in totaal 14 mensen gesmokkeld. Hoewel het tijdsbestek kort is zoals aangevoerd door de raadsman is juist het relatief grote aantal mensen dat in die korte periode door verdachte naar Europa is gesmokkeld een omstandigheid die naar het oordeel van de rechtbank bijdraagt aan de kwalificatie gewoonte. Daarnaast was er in al deze gevallen sprake van een samenwerkingsverband met [naam 1] en [naam 3] , zoals hierboven onder feit 4 omschreven, met een duidelijke onderlinge rolverdeling en anders dan de raadsman stelt ook een modus operandi. Voor elke te smokkelen familie/groep ging verdachte samen met [naam 1] en [naam 3] systematisch en op een professionele manier te werk om ervoor te zorgen dat de te smokkelen personen voorzien werden van een toeristenvisum voor Griekenland om vervolgens met dat toeristenvisum door te reizen naar België of Nederland en aldaar asiel aan te vragen.

De rechtbank is op grond van deze omstandigheden van oordeel dat sprake is van een gewoonte maken van mensensmokkel. Nu niet kan worden bewezen dat verdachte stelselmatig mensen smokkelde om zich een bron van inkomsten te verschaffen, is naar het oordeel van de rechtbank geen sprake van een beroep.

Aldus acht de rechtbank ten aanzien van feiten 1 t/m 4 dit strafverzwarende bestanddeel wettig en overtuigend bewezen.

Bewezenverklaring

De rechtbank acht feiten 1, 2, 3, 4 en 5 primair wettig en overtuigend bewezen, met dien verstande dat:

het (om)boeken en regelen van een of meerdere (retour)vliegtickets voor een vliegreis vanuit Syrië en Beiroet (Libanon) naar Athene (Griekenland) en een verblijf in een hotel of appartement in Athene, en

de benodigde documenten of voorwaarden voor het aanvragen en verkrijgen van een door de Griekse ambassade aan die anderen af te geven Schengenvisum Type C,

en

vervolgens naar het aanmeldcentrum in Ter Apel vervoerd,

terwijl hij, verdachte, wist dat die toegang of doorreis wederrechtelijk was, en terwijl hij van het plegen van dit feit een gewoonte heeft gemaakt;

het (om)boeken en regelen van een of meerdere (retour)vliegtickets voor een vliegreis vanuit Syrië en Beiroet (Libanon) naar Athene (Griekenland) en een verblijf in een hotel of appartement in Athene, en

de benodigde documenten of voorwaarden voor het aanvragen en verkrijgen van een door de Griekse ambassade aan die anderen af te geven Schengenvisum Type C,

en

terwijl hij, verdachte, wist dat die toegang of doorreis wederrechtelijk was, en terwijl hij van het plegen van dit feit een gewoonte heeft gemaakt;

het (om)boeken en regelen van een of meerdere (retour)vliegtickets voor een vliegreis vanuit Syrië en Beiroet (Libanon) naar Athene (Griekenland) en een verblijf in een hotel of appartement in Athene, en

de benodigde documenten of voorwaarden voor het aanvragen en verkrijgen van een door de Griekse ambassade aan die anderen af te geven Schengenvisum Type C,

en

terwijl hij, verdachte, wist dat die toegang of doorreis wederrechtelijk was, en terwijl hij van het plegen van dit feit een gewoonte heeft gemaakt;

het (om)boeken en regelen van een of meerdere (retour)vliegtickets voor een vliegreis vanuit Syrië en Beiroet (Libanon) naar Athene (Griekenland) en een verblijf in een hotel of appartement in Athene, en

de benodigde documenten of voorwaarden voor het aanvragen en verkrijgen van een door de Griekse ambassade aan die anderen af te geven Schengenvisum Type C,

en

terwijl hij, verdachte, wist dat die toegang of doorreis wederrechtelijk was, en terwijl hij van het plegen van dit feit een gewoonte heeft gemaakt;

de heer [slachtoffer 4] , en mevrouw [slachtoffer 5] , en

de heer, [slachtoffer 1] [slachtoffer 6] , en

de heer [slachtoffer 4] , en mevrouw [slachtoffer 5] , en

de heer, [slachtoffer 1] [slachtoffer 6]

waarvan hij, verdachte, wist dat deze vervalst waren, voorhanden heeft gehad.

Verdachte zal van het meer of anders ten laste gelegde worden vrijgesproken, aangezien de rechtbank dat niet bewezen acht.

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. Verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging.

Strafbaarheid van het bewezen verklaarde

Het bewezen verklaarde levert op:

personen en het feit wordt begaan door een persoon die daarvan een gewoonte maakt, meermalen gepleegd

personen en het feit wordt begaan door een persoon die daarvan een gewoonte maakt, meermalen gepleegd

personen en het feit wordt begaan door een persoon die daarvan een gewoonte maakt, meermalen gepleegd

personen en het feit wordt begaan door een persoon die daarvan een gewoonte maakt, meermalen gepleegd

Deze feiten zijn strafbaar nu geen omstandigheden aannemelijk zijn geworden die de strafbaarheid uitsluiten.

Strafbaarheid van verdachte

De rechtbank acht verdachte strafbaar nu niet van enige strafuitsluitingsgrond is gebleken.

Strafmotivering

Vordering van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte ter zake van alle ten laste gelegde feiten wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 30 maanden.

Standpunt van de verdediging

De raadsman heeft gepleit voor een onvoorwaardelijke gevangenisstraf die niet langer is dan de duur van het voorarrest met daarnaast een voorwaardelijke gevangenisstraf als stok achter de deur. Daartoe heeft de raadsman in het bijzonder aangevoerd dat er sterk rekening mee moet worden gehouden dat verdachte enkel familie en vrienden heeft willen helpen om op een veilige manier naar Europa te komen, alsmede dat de zaak erg lang boven het hoofd van verdachte heeft gehangen hetgeen hem erg zwaar is gevallen vanwege zijn kwetsbare psychische toestand.

Oordeel van de rechtbank

Bij de bepaling van de straf heeft de rechtbank rekening gehouden met de aard en de ernst van het bewezen en strafbaar verklaarde, de omstandigheden waaronder dit is begaan, de persoon van verdachte zoals deze naar voren is gekomen uit het onderzoek ter terechtzitting en de over hem opgemaakte reclasseringsrapporten, het uittreksel uit de justitiële documentatie, alsmede de vordering van de officier van justitie en het pleidooi van de verdediging.

De rechtbank heeft in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het medeplegen van mensensmokkel en in het verlengde daarvan aan het voorhanden hebben van vervalste paspoorten. Verdachte heeft in een periode van drie maanden 14 personen geholpen om vanuit Syrië illegaal toegang tot Nederland en België te krijgen met als doel om daar asiel aan te vragen. Verdachte heeft de te smokkelen personen geadviseerd over hun reis naar Nederland en heeft samen met een reisbureau in Damascus en een documentenvervalser ervoor gezorgd dat alle te smokkelen personen een toeristenvisum voor Griekenland kregen. Ten behoeve van de aanvraag van het visum werden schijnvliegtickets gekocht en documenten vervalst om de Griekse ambassade in Damascus te bewegen tot afgifte van toeristenvisa, terwijl het nooit de bedoeling was om de visa voor toerisme te gebruiken maar juist voor een illegale doorreis via Griekenland. Voorts is verdachte vier keer naar Griekenland gevlogen om de te smokkelen personen op te halen en samen naar België of Nederland te reizen. Al met al heeft verdachte een zeer actieve en sturende rol gespeeld in het faciliteren van de illegale reis van deze personen van Syrië naar Europa. Verdachte en zijn medeverdachten hebben zoveel mensen illegaal geholpen en zijn hierbij zo professioneel en systematisch te werk gegaan, dat er sprake is van het maken van een gewoonte van mensensmokkel, hetgeen strafverzwarend werkt. De rechtbank neemt het verdachte in het bijzonder kwalijk hoe berekenend en systematisch hij samen met zijn medeverdachten te werk is gegaan.

Door mensensmokkel wordt het overheidsbeleid inzake bestrijding van illegaal verblijf in en illegale toegang tot Nederland en andere landen van de Europese Unie doorkruist. Verdachte heeft met zijn handelen dit beleid ondermijnd. Daarnaast wordt door mensensmokkel bijgedragen aan het in stand houden van een illegaal circuit, ten gevolge waarvan het maatschappelijk verkeer wordt gefrustreerd. Mensensmokkel vormt daarmee een ernstige inbreuk op de rechtsorde. De rechtbank rekent dit de verdachte aan.

Gelet op de ernst van het feit in het bijzonder het aantal gesmokkelde personen en het hiervoor omschreven georganiseerde samenwerkingsverband kan naar het oordeel van de rechtbank niet worden volstaan met een onvoorwaardelijke gevangenisstraf gelijk aan de duur van het voorarrest, zoals bepleit door de raadsman. Een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van langere duur is aangewezen.

De rechtbank komt echter wel tot een aanzienlijk lagere gevangenisstraf dan de officier van justitie.

Daarin weegt de rechtbank mee dat verdachte ter terechtzitting voor het overgrote deel verantwoordelijkheid heeft genomen voor zijn handelen en heeft laten zien dat hij inziet dat zijn handelen fout is. Voorts weegt de rechtbank mee dat de personen die verdachte heeft geholpen met hun vlucht allemaal familie en vrienden van verdachte zijn en voornamelijk gezinnen met kleine kinderen. Hoewel dat niets af doet aan de strafbaarheid van het handelen van verdachte, is de behoefte van verdachte om zijn familie en vrienden te willen helpen vluchten uit een onveilige situatie invoelbaar. Daarnaast houdt de rechtbank in sterke mate rekening met de schrijnende en zeer gevaarlijke situatie in Syrië eind 2023. Ook houdt de rechtbank rekening met het tijdsverloop sinds het begin van deze strafzaak en de onzekerheid en de gevolgen daarvan voor het psychische toestandsbeeld van verdachte. Verdachte is ten slotte nog niet eerder veroordeeld voor het plegen van strafbare feiten en ook de afgelopen twee jaren, terwijl hij zijn strafproces in vrijheid afwachtte, niet opnieuw met politie en justitie in aanraking gekomen.

Gelet op al deze omstandigheden ziet de rechtbank aanleiding om af te wijken van de LOVS-oriëntatiepunten die een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van drie maanden per gesmokkelde persoon indiceren. De rechtbank zal in plaats daarvan uitgaan van drie maanden per gezin dat verdachte heeft geholpen, te weten vijf gezinnen (nu de personen van feit 2 uit twee gezinnen afkomstig zijn). Voorts zal

de rechtbank een deel van de op te leggen gevangenisstraf voorwaardelijk opleggen om verdachte ervan te weerhouden opnieuw mensen te smokkelen.

Alles afwegende acht de rechtbank een gevangenisstraf voor de duur van 15 maanden waarvan 5 maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaren, passend en geboden.

Tenuitvoerlegging van de op te leggen gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat verdachte in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma als bedoeld in artikel 4 van de Penitentiaire beginselenwet.

Beslag

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft zich ten aanzien van de onder verdachte inbeslaggenomen auto mobiele telefoons op het standpunt gesteld dat deze verbeurd verklaard dienen te worden nu deze zijn gebruikt bij de bewezen verklaarde mensensmokkel.

Standpunt van de verdediging

De raadsman heeft zich gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank ten aanzien van de in beslag genomen telefoons en ten aanzien van de auto verzocht om teruggave aan verdachte. Daartoe heeft de raadsman aangevoerd dat de auto slechts een kleine rol heeft gespeeld in de strafbare feiten en verbeurdverklaring daarom niet proportioneel is.

Oordeel van de rechtbank

De rechtbank zal de mobiele telefoons verbeurdverklaren nu verdachte deze heeft gebruikt bij de uitvoering van de bewezen verklaarde feiten. Hoewel ook de in beslag genomen auto is gebruikt bij de mensensmokkel, acht de rechtbank het niet proportioneel om de auto verbeurd te verklaren. De auto is slechts zeer beperkt gebruikt bij de uitvoering van de strafbare feiten en verbeurdverklaring staat daarom als bijkomende straf niet in verhouding tot de gestelde waarde van de auto en de financiële situatie van verdachte. De rechtbank zal dan ook bepalen dat de auto aan verdachte dient te worden teruggegeven.

Toepassing van wetsartikelen

De rechtbank heeft gelet op de artikelen 33, 33a, 47, 57, 197a en 231 van het Wetboek van Strafrecht. Deze voorschriften zijn toegepast, zoals zij ten tijde van het bewezen verklaarde rechtens golden dan wel ten tijde van deze uitspraak gelden.

Uitspraak

De rechtbank

Verklaart niet bewezen hetgeen verdachte is ten laste gelegd en spreekt verdachte daarvan vrij.

Verklaart het onder 1, 2, 3, 4 en 5 primair ten laste gelegde bewezen, te kwalificeren en strafbaar zoals voormeld en verdachte daarvoor strafbaar.

Verklaart niet bewezen hetgeen aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan het bewezen verklaarde en spreekt verdachte daarvan vrij.

Veroordeelt verdachte tot:

een gevangenisstraf voor de duur van 15 maanden.

Bepaalt dat van deze gevangenisstraf een gedeelte, groot 5 maanden, niet zal worden ten uitvoer gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten, op grond dat de veroordeelde zich voor het einde van een proeftijd, die hierbij wordt vastgesteld op 2 jaren, aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt.

Beveelt dat de tijd die de veroordeelde voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en voorlopige hechtenis heeft doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf, geheel in mindering zal worden gebracht.

Heft op het geschorste bevel tot voorlopige hechtenis.

Verklaart verbeurd de in beslag genomen telefoons, te weten:

Gelast de teruggave aan verdachte van de in beslag genomen auto, te weten een KIA Sportage met kenteken [kenteken] , voorwerpnummer 27DAE240001_16444.

Dit vonnis is gewezen door mr. M.M. Spooren, voorzitter, mr. G.C. Koelman en mr. R.B. Maring, rechters, bijgestaan door mr. L. Lamers-Peters, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 13 augustus 2026.