ECLI:NL:RBZWB:2025:9876

2.1.

Op 8 december 2023 reden twee verbalisanten van de eenheid Zeeland-West-Brabant in een politieauto in het teamgebied Bergen op Zoom. Zij reden op de Markiezaatsweg in de richting van het kruispunt met de Van Konijnenburgweg. Aan de rechterzijde van de Markiezaatsweg is het winkelgebied “De Zeeland” gevestigd. Vanaf dit winkelgebied is het mogelijk om vanaf het parkeerterrein rechtsaf de Markiezaatsweg op te rijden. Er wordt ter plaatse een verplichte rijrichting aangegeven middels drie verkeersborden. De verbalisanten zagen een voertuig hun kant op komen. Ze hebben de vrouwelijke bestuurder van het voertuig staande gehouden. Die bestuurder heeft zich geïdentificeerd als eiseres. Eiseres leek de situatie ter plaatse niet te begrijpen. Zij gaf aan de verkeersborden niet te hebben gezien en dat het voor haar niet duidelijk was dat ze enkel rechtsaf mocht afslaan. De verbalisanten zijn met eiseres langs de plaats gereden waar zij de verkeerde richting in reed.

2.2.

Naar aanleiding van het incident heeft de politie op 8 december 2023 een melding gedaan aan het CBR over een vermoeden dat eiseres niet langer beschikt over de vereiste rijvaardigheid.

2.3.

Het CBR heeft met het besluit van 15 februari 2024 aan eiseres een onderzoek naar haar rijvaardigheid opgelegd. In afwachting van de uitkomst van het onderzoek is het rijbewijs van eiseres geschorst. Eiseres heeft hiertegen bezwaar gemaakt. Het CBR heeft met het besluit van 25 april 2024 het bezwaar ongegrond verklaard. Eiseres heeft tegen dit besluit beroep ingediend.

2.4.

Op 1 mei 2024 heeft het eerste onderzoek naar de rijvaardigheid plaatsgevonden. Daarna heeft er nog een tweede onderzoek plaatsgevonden. In beide onderzoeken is door het CBR geconcludeerd dat eiseres niet over de vereiste rijvaardigheid beschikt.

2.5.

Met het besluit van 17 juli 2024 (primair besluit) heeft het CBR het rijbewijs van eiseres ongeldig verklaard, omdat zij het door het CBR opgelegde onderzoek naar de rijvaardigheid niet met succes heeft afgelegd.

2.6.

Eiseres heeft op 27 augustus 2024 bezwaar gemaakt tegen dit besluit.

2.7.

Met het bestreden besluit is het bezwaar van eiseres kennelijk ongegrond verklaard. Eiseres heeft beroep ingediend tegen dit besluit.

2.8.

Het beroep van eiseres tegen het besluit van 25 april 2024 is op 8 november 2024 op zitting behandeld door deze rechtbank. Met de uitspraak van 12 december 2024¹ heeft de rechtbank het beroep van eiseres ongegrond verklaard. Naar het oordeel van de rechtbank heeft het CBR terecht een onderzoek naar de rijvaardigheid opgelegd en het rijbewijs van eiseres geschorst. Eiseres heeft hoger beroep ingediend bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) tegen deze uitspraak. Het hoger beroep moet nog behandeld worden.

4.1.

Eiseres stelt zich op het standpunt dat het CBR ten onrechte haar rijbewijs ongeldig heeft verklaard. Ouderen krijgen een intensievere beoordeling voor het rijbewijs wat in strijd is met het gelijkheidsbeginsel. Daarnaast acht eiseres het in strijd met het zorgvuldigheidsbeginsel dat aan ouderen bij het rijexamen hogere eisen worden gesteld dan aan andere kandidaten. Dit geldt temeer tegen de achtergrond dat een rijexamen van maar liefst tweeënhalf uur voor ouderen vanwege hun leeftijd fysiek en mentaal belastend is.

4.2.

Gelet op de opzet van het onderzoek naar de rijvaardigheid bij ouderen en daarmee de impact van dit onderzoek stelt eiseres dat de gevolgen van het bestreden besluit tot ongeldigverklaring onevenredig zijn in verhouding tot het met het besluit te dienen doel. Door de huidige opzet van het onderzoek wordt het onderzoek naar de mening van eiseres voor een ander doel gebruikt dan waarvoor dit bedoeld is.

4.3.

Verder is eiseres vóór het eerste onderzoek ziek geweest wat invloed heeft gehad op het resultaat. Voorafgaand aan het tweede onderzoek was eiseres zeer gespannen, omdat er veel op het spel stond. Ook had zij geen goede klik met de rijvaardigheidsadviseur van het CBR. Na de rijvaardigheidsonderzoeken heeft eiseres rijlessen genomen en op 6 januari 2025 heeft zij op eigen initiatief een rijtest gedaan bij de heer [rijinstructeur] van [rijopleiding] . De heer [rijinstructeur] acht eiseres nog voldoende capabel om op een veilige manier deel te nemen aan het verkeer. Op grond van dit standpunt stelt eiseres dat zij op een veilige manier aan het verkeer kan deelnemen en dat zij derhalve nog voldoende rijvaardig is. Volledigheidshalve merkt eiseres op dat zij een blanco verleden heeft op verkeersgebied.

5. Dit beroep ziet op het ongeldig verklaren van het rijbewijs van eiseres en niet op het opleggen van een rijvaardigheidsonderzoek of het schorsen van het rijbewijs. De omvang van het geding beperkt zich tot het bestreden besluit.

6. Naar het oordeel van de rechtbank is geen sprake van een schending van het gelijkheidsbeginsel. Het CBR heeft in het verweerschrift gemotiveerd dat het rijvaardigheidsonderzoek niet uitsluitend voor ouderen is, maar voor iedere rijbewijshouder die een onderzoek naar de rijvaardigheid krijgt opgelegd. Het rijvaardigheidsonderzoek ziet er voor iedere persoon hetzelfde uit. De rechtbank is van oordeel dat eiseres niet met objectieve en verifieerbare gegevens heeft onderbouwd dat voor ouderen andere maatstaven gelden ten aanzien van het rijvaardigheidsonderzoek. Dat dit volgens de gemachtigde in de praktijk wel het geval is, is de rechtbank niet gebleken. De beroepsgrond van eiseres slaagt dus niet.

7.1.

Eiseres voert aan dat het bestreden besluit in strijd is genomen met het zorgvuldigheidsbeginsel.

7.2.

De rechtbank heeft in hetgeen eiseres heeft aangevoerd geen aanknopingspunten gevonden dat sprake is van een onzorgvuldig onderzoek. Dat het CBR onvoldoende rekening heeft gehouden met de hoogbegaafdheid van eiseres, is niet gebleken en kan bovendien niet leiden tot het oordeel dat het bestreden besluit in strijd is genomen met het zorgvuldigheidsbeginsel.

7.3.

Artikel 133 Wegenverkeerswet 1994 (WVW) en artikel 133 van het Reglement rijbewijzen (Reglement) bepalen de wijze waarop het onderzoek naar de rijvaardigheid dient te worden uitgevoerd. De rechtbank stelt vast dat het onderzoek conform deze artikelen heeft plaatsgevonden. Het is de rechtbank niet gebleken dat het onderzoek door het CBR op een onzorgvuldige wijze heeft plaatsgevonden.

7.4.

Ten slotte heeft eiseres ter zitting nog aangevoerd dat zij tijdens het tweede rijvaardigheidsonderzoek wilde stoppen vanwege haar nervositeit maar toch is doorgereden, omdat er zeer veel van het onderzoek afhing. De rechtbank is van oordeel dat de goede procesorde zich tegen de bespreking van dit laatste argument van eiseres verzet. Zij heeft dit namelijk pas voor het eerst op de zitting inzake haar beroep geuit en het CBR heeft aangegeven dat zij hierop niet inhoudelijk kan reageren.

7.5.

Gelet op het vorenstaande is de rechtbank van oordeel dat eiseres niet aannemelijk heeft gemaakt dat het CBR onzorgvuldig heeft gehandeld.

8.1.

De rechtbank stelt voorop dat het CBR de instantie is die oordeelt over de uitslagen van de rijvaardigheidsonderzoeken. De extra rijlessen en rijtest die eiseres bij rijinstructeur [rijinstructeur] heeft gevolgd, doen hier niets aan af. Het CBR is namelijk op grond van artikel 4aa, eerste lid, onder a WVW belast met het beoordelen van de rijvaardigheid. Dat rijinstructeur [rijinstructeur] eiseres nog wel voldoende rijgeschikt acht, kan eiseres in dit geval dus niet baten.

8.2.

Op grond van artikel 134, tweede lid WVW in combinatie met artikel 27, aanhef en onder b, van de Regeling moet het CBR een rijbewijs ongeldig verklaren als de uitslag van het rijvaardigheidsonderzoek onvoldoende is. Nu het CBR op grond van het rijvaardigheidsonderzoek heeft kunnen concluderen dat de rijvaardigheid van eiseres onvoldoende is, heeft het CBR ook terecht het rijbewijs van eiseres ongeldig verklaard.

9.1.

Artikel 3:4, tweede lid, van de Awb schrijft voor dat de voor een belanghebbende nadelige gevolgen van een besluit niet onevenredig mogen zijn in verhouding tot de met het besluit te dienen doelen. Dit behelst de codificatie van het evenredigheidsbeginsel voor zover het gaat om toepassing van een discretionaire bevoegdheid van een bestuursorgaan bij het nemen van besluiten.

9.2.

Het besluit tot ongeldigverklaring van het rijbewijs is gegrond op artikel 134, tweede lid, WVW in combinatie met artikel 27, onder b, van de Regeling. De WVW is een wet in formele zin en artikel 134, tweede lid, van de WVW is dwingendrechtelijk geformuleerd. Deze bepaling, waaruit volgt dat het CBR besluit tot ongeldigverklaring van het rijbewijs indien de uitslag van het onderzoek naar de rijvaardigheid of geschiktheid daartoe aanleiding geeft, kan daarom niet worden getoetst aan artikel 3:4, tweede lid van de Awb.

9.3.

In rechtsoverweging 9.11 van de uitspraak van 1 maart 2023² heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) uiteengezet dat wel aanleiding kan bestaan voor zogenoemde contra-legem toepassing van algemene rechtsbeginselen of (ander) ongeschreven recht. Dit is het geval als zich bijzondere omstandigheden voordoen die niet of niet ten volle zijn verdisconteerd in de afweging van de wetgever en deze omstandigheden de toepassing van de wettelijke bepaling zozeer in strijd doen zijn met algemene rechtsbeginselen of (ander) ongeschreven recht dat die toepassing achterwege moet blijven.

9.4.

De rechtbank is van oordeel dat daarvoor in dit geval geen aanleiding is, alleen al omdat van bijzondere onevenredige gevolgen geen sprake is. De situatie waarin eiseres verkeert wijkt onvoldoende af van die van andere personen van wie het rijbewijs ongeldig is verklaard. Dat het volgens eiseres een feit van algemene bekendheid is dat ouderen voorzichtiger zouden rijden, levert ook geen bijzondere omstandigheid op. Bovendien kan eiseres weer in het bezit komen van een geldig rijbewijs door opnieuw een rijexamen af te leggen.

9.5.

De rechtbank heeft begrip voor de lastige situatie waarin eiseres zich bevindt doordat haar rijbewijs ongeldig is verklaard. Zij ziet op grond van het voorgaande echter geen grond of ruimte om artikel 134, tweede lid, WVW buiten toepassing te laten wegens de door eiseres gestelde strijd met het evenredigheidsbeginsel.

9.6.

Voor zover eiseres zich op het standpunt heeft gesteld dat de toepassing van artikel 27, onder b van de Regeling in haar geval onevenredig uitpakt, overweegt de rechtbank het volgende. De rechtbank toetst het door eiseres bestreden besluit rechtstreeks aan het evenredigheidsbeginsel. Het besluit tot ongeldigverklaring van het rijbewijs op grond van voornoemd artikel van de Regeling berust op een gebonden bevoegdheid. In dat geval heeft op het niveau van het algemeen verbindende voorschrift al een belangenafweging in algemene zin plaatsgevonden. De uitkomst daarvan is neergelegd in de voorwaarden voor de uitoefening van die bevoegdheid. Daarmee is in beginsel ook de evenredigheid van het besluit gegeven. Toch kunnen er bijzondere omstandigheden zijn die maken dat toepassing ervan voor eiseres zozeer in strijd komt met het evenredigheidsbeginsel dat deze achterwege moet blijven.³ Zoals de rechtbank hiervoor onder 9.4 al heeft overwogen is in het geval van eiseres geen sprake van bijzondere omstandigheden. De rechtbank acht de toepassing van artikel 27, onder b van de Regeling voor eiseres daarom niet onevenwichtig.