ECLI:NL:RBNHO:2026:12244

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- het tussenvonnis van 13 mei 2026 en de daarin genoemde stukken

- akte overlegging producties met producties 30 en 31 van Fabribouw

- aanvullende producties 6 en 7 van Jozefpark

- de mondelinge behandeling van 11 juni 2026, waarbij mr. Maters en mr. Schram spreekaantekeningen hebben overgelegd en de griffier voor het overige aantekeningen heeft gemaakt

- akte uitlaten van Fabribouw waarin om vonnis wordt gevraagd.

Ten slotte is een datum voor vonnis bepaald.

Fabribouw is een aannemersbedrijf. Jozefpark is een vennootschap opgericht door projectontwikkelaar [bedrijf 1] B.V. (hierna: [bedrijf 1] ) onder meer voor de ontwikkeling van 12 appartementen in een voormalige school in Hillegom (hierna: het project). [bedrijf 1] is de bestuurder van Jozefpark.

Voor het project maakte Jozefpark gebruik van de diensten van meerdere aannemers, waaronder [bedrijf 2] . [bedrijf 2] heeft kozijnen voor het project geleverd.

Voor de begeleiding van het project met [bedrijf 2] had Jozefpark een externe projectmanager ingehuurd, [bedrijf 3] van [betrokkene 1] . Sinds juli 2024 is [betrokkene 1] mede-eigenaar van Fabribouw.

Omdat [bedrijf 2] niet conform afspraak medio 2023 haar werk zou kunnen opleveren en de kwaliteit van haar werk ondermaats was, heeft Jozefpark die overeenkomst beëindigd.

Op 28 augustus 2023 heeft een bouwstandcontrole plaatsgevonden door [betrokkene 2] van [bedrijf 4] (hierna: [betrokkene 2] ). In het rapport van 28 september 2023 dat [betrokkene 2] naar aanleiding van deze controle heeft opgesteld is onder “Stand van de bouw” en “Jozefschool: Gereed zijn de volgende werkzaamheden:” onder meer het volgende opgenomen:

Fabribouw heeft in september 2023 de werkzaamheden van [bedrijf 2] voortgezet, wat ook inhield het project van [bedrijf 2] afbreken en herstellen, met gebruik van de kozijnen die door [bedrijf 2] waren geleverd. Fabribouw verrichte haar werkzaamheden tenminste in eerste instantie op regiebasis.¹

Bij e-mail van 25 september 2023 heeft [betrokkene 1] namens Fabribouw aan [betrokkene 3] , projectmedewerker van Jozefpark (hierna: [betrokkene 3] ) de volgende e-mail gestuurd met als onderwerp “Financieel voorstel Josephschool”:

Fabribouw maakte gebruik van onderaannemers, waaronder [bedrijf 5] B.V. (hierna: [bedrijf 5] ) voor installatiewerkzaamheden. [bedrijf 5] werkte op regiebasis.

Bij e-mail van 10 januari 2024 heeft [betrokkene 1] namens Fabribouw met input van [bedrijf 5] [betrokkene 3] geïnformeerd dat zij verwachtte voor de uitvoering van de werkbouwtuigbouwkundige en elektrotechnische installaties (hierna: de resterende installatiewerkzaamheden) nog ongeveer drie weken resp. vier weken nodig te hebben voor circa € 40.000 resp. circa € 80.000,00. Beide bedragen zijn exclusief ‘hoogwerker, boorwerk, steiger, sparingen, sanitair (voor de werkbouwtuigbouwkundige installaties) en Nuts mantelbuizen’ en exclusief btw.

Op 19 januari 2024 heeft een overleg plaatsgevonden met [betrokkene 1] namens Fabribouw, [betrokkene 4] namens [bedrijf 5] en [betrokkene 3] namens Jozefpark.

Op 25 januari 2024 en op 5 februari 2024 heeft Fabribouw voor werk van [bedrijf 5] Jozefpark twee facturen gestuurd: factuur met nummer 6908 en nummer 6914, beide à € 48.000 exclusief btw voor “Installatie- en electrawerkzaamheden Deel afbouw/ afmontage” en “week 3/4” resp. “week 4/5” met een betalingstermijn van veertien dagen. Jozefpark heeft factuur 6908 betaald.

Eind februari 2024 bestond er (opnieuw) een betalingsachterstand aan de zijde van Jozefpark, op dat moment van bijna € 300.000. Op 27 februari 2024 heeft Fabribouw Jozefpark bericht haar werkzaamheden op te schorten.

Diezelfde ochtend heeft [betrokkene 3] aan Fabribouw laten weten begrip te hebben voor het stilleggen van de werkzaamheden, maar dat met een spoedige levering van de woningen geld vrijkomt, dat het depot bij de bank die week wordt aangevuld en zij de facturen dan direct zullen voldoen en dat zij verwachten dat Fabribouw direct na betaling het project weer zullen oppakken. Daaraan heeft [betrokkene 3] toegevoegd:

Bij e-mail van 12 maart 2024 heeft [betrokkene 4] namens [bedrijf 5] aan [betrokkene 1] namens Fabribouw onder meer het volgende geschreven:

Op 25 maart 2024 heeft Fabribouw een factuur met nummer 6931 aan Jozefpark gestuurd waarmee onder meer een kostenpost van € 24.000 exclusief btw voor “Eindsom installatiewerk opgave [bedrijf 5] , eindtotaal 120 K” in rekening is gebracht met een betalingstermijn van 14 dagen. Jozefpark heeft deze factuur betaald.

Eind maart en april 2024 heeft Fabribouw de appartementen aan Jozefpark opgeleverd waarbij opleverpunten zijn genoteerd.

Op 3 juni 2024 heeft er een overleg plaatsgevonden tussen Fabribouw en [bedrijf 1] , als bestuurder van Jozefpark. In het gespreksverslag dat is opgesteld door Fabribouw staat onder meer:

De volgende dag heeft Jozefpark ( [betrokkene 3] ) op het gesprekverslag gereageerd en onder meer ‘aanvullend op het verslag’ het volgende aan Fabribouw geschreven:

Op 6 juni 2024 heeft Fabribouw afwijzend op de aanvulling van Jozefpark gereageerd:

Ook) in de periode van 7 juni tot 29 oktober 2024 hebben partijen meermalen gecorrespondeerd over de werkzaamheden van [bedrijf 5] en betaling van (onder meer) factuur 6914.

3. Conform afspraak welke afgelopen donderdag is gemaakt ga ik de stukken van [bedrijf 5] beoordelen en komen we uiterlijk 5 november terug met een inhoudelijke reactie. Mocht alles duidelijk zijn en aansluiten en voldoende antwoord geven op onze vragen, zullen wij overgaan tot betalen van de factuur. […]

4. Jij vroeg mij nog om eventueel een bedrag van de factuur van de installaties vooruit te betalen, omdat jullie [bedrijf 5] al meer betaald hebben dan de factuur die nog openstaat. Zouden jullie dit dan kunnen aantonen. Dan kan ik dit voorleggen aan [betrokkene 5] en voor 5 november een besluit nemen hoe wij hiermee kunnen gaan?

[…]

9. De stelling dat je geen werkzaamheden meer gaat uitvoeren is niet conform afspraak omdat betaling zou plaats vinden als de oplevering heel gereed zou zijn en wij alle onderbouwingen ontvangen hebben.

10. Ik vind het vervelend dat je het gevoel hebt dat wij dit doen om het niet te betalen, tegenover gestelde is het geval, de onderbouwing van de installatiekosten hebben wij reeds in februari gevraagd en hebben hem uiteindelijk vandaag ontvangen.

In reactie daarop heeft Fabribouw bij e-mail van 31 oktober 2024 als volgt op punten 9 en 10 geantwoord:

9. Wij hebben voldaan aan de verwachting wat wij konden doen hebben wij ook gedaan, maar er is geen afspraak gemaakt dat er betaald zou worden als opleverpunten gereed zijn maar voor factuur als onderbouwing van uitgevoerde werk er zal zijn, deze zijn al lang geleden in de We-Transfer toe gestuurd en jij blijft in deze elke keer maar weer meer informatie vragen, zoals nu weer aantonen van de betaalde facturen naar [bedrijf 5] aantoonbaar moeten worden.

10. Mijn gevoel is in deze vermeerderd dat er gezocht wordt om elke keer weer een nieuw aspect te vinden dat ik er druk mee ben en iets aan moet tonen en daardoor weer een reden is om te zeggen we hoeven niet te betalen. […]

Bij e-mail van 13 december 2024 heeft Jozefpark ( [betrokkene 5] ) aan Fabribouw geschreven:

In opdracht van Jozefpark heeft [bedrijf 6] de montage van de kozijnen van de appartementen beoordeeld en ten behoeve daarvan één kozijn verwijderd en vervangen. In de rapportages van [bedrijf 6] (niet gedateerd) is opgenomen dat in appartementen onder meer deuren niet goed zijn afgesteld, glaslatten en roedes niet (juist) zijn aangebracht, sommige scharnierkapjes, uitwateringskapjes, weldorpels en koppelstrips ontbreken, er sprake is van schade aan (folie van de) kozijnen en kitnaden moeten worden verbeterd. [bedrijf 6] heeft voor haar werk € 8.803,44 in totaal aan [bedrijf 1] gefactureerd. Daarnaast heeft ook [bedrijf 7] (hierna: [bedrijf 7]) in opdracht van [bedrijf 1] per appartement een opname verricht. In deze rapportages wordt melding gemaakt van een (deel van) de door [bedrijf 6] genoemde bevindingen. [bedrijf 7] heeft hiervoor € 3.569,50 aan Jozefpark gefactureerd. Jozefpark heeft Fabribouw niet uitgenodigd voor of op de hoogte gesteld van de controles door [bedrijf 6] en [bedrijf 7] en heeft hun rapporten eerst in deze procedure met Fabribouw gedeeld.

Bij brief van 27 februari 2025 van een gemachtigde heeft Fabribouw Jozefpark gesommeerd factuur 6914 (hierna: de factuur) te betalen. Jozefpark heeft niet betaald.

Op 10 juli 2025 heeft DEKRA Claims and Expertise B.V. (hierna: Dekra) een deskundigenonderzoek uitgevoerd naar gebreken in een van de appartementen. Delen van het daaropvolgende deskundigenrapport van 23 september 2025 zijn opgenomen in een dagvaarding van een koper van een van de appartementen aan Jozefpark, waaronder:

In de dagvaarding van de koper staat verder onder meer dat hij heeft ontdekt dat de kozijnen in het appartement kromtrekken bij zonlicht en dat meerdere appartementseigenaren dezelfde problemen ervaren.

Fabribouw vordert - samengevat – bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad Jozefpark te veroordelen

1. tot betaling van € 58.080,00 te vermeerderen met wettelijke handelsrente vanaf 19 februari 2024 of 6 maart 2024 dan wel vanaf de datum van dagvaarden, tot aan de dag van volledige betaling,

2. tot betaling van € 1.355,80 aan buitengerechtelijke kosten, te vermeerderen met de wettelijke rente,

3. in de proceskosten, te vermeerderen met de wettelijke rente.

Fabribouw vordert daarmee betaling van factuur 6914 inclusief btw. Volgens Fabribouw is Jozefpark dat bedrag verschuldigd vanaf de dag na de afloop van de betalingstermijn die op de factuur is vermeld.

Jozefpark voert verweer, samengevat strekkend tot afwijzing van de vorderingen, omdat zij de factuur waarvan betaling gevorderd wordt (nog) niet verschuldigd is..

Jozefpark vordert – na wijziging van eis en samengevat - bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:

a. voor recht te verklaren dat Fabribouw wanprestatie heeft gepleegd, met veroordeling van Fabribouw tot vergoeding van alle schade die als gevolg daarvan door Jozefpark wordt geleden, welke schade nader moet worden opgemaakt bij staat,

Fabribouw te veroordelen om alle ondeugdelijke geplaatste kozijnen te herstellen en op juiste wijze te monteren en voorts beschadigde kozijnen te vervangen of te herstellen, dit primair binnen 30 dagen na datum van haar conclusie in antwoord tevens eis in [op dat moment nog voorwaardelijke, toevoeging rechtbank] reconventie, subsidiair binnen 30 dagen nadat Jozefpark aan Fabribouw het bedrag heeft betaald waarvan de rechtbank meent dat dit opeisbaar verschuldigd zou zijn aan Fabribouw,

Fabribouw te veroordelen tot betaling van € 3.569,50 en € 8.803,44,

een en ander met veroordeling van Fabribouw in de proceskosten.

Tijdens de mondelinge behandeling heeft Jozefpark toegelicht dat met “alle schade” onder a. de schade wordt bedoeld met uitzondering van herstelkosten en met “alle ondeugdelijke geplaatste kozijnen “ onder b. de kozijnen worden bedoeld die Fabribouw heeft geplaatst en gesteld.

Jozefpark legt, zoals op de mondelinge behandeling toegelicht, aan haar vorderingen - samengevat - ten grondslag dat Fabribouw de overeengekomen werkzaamheden aan de kozijnen ondeugdelijk heeft uitgevoerd.

Fabribouw voert verweer, samengevat strekkend tot afwijzing van de vorderingen onder meer omdat geen sprake is van gebrekkige werkzaamheden.

De rechtbank zal hierna, voor zover nodig, nader ingaan op de stellingen van partijen.

Tussen partijen staat vast dat [bedrijf 5] als onderaannemer van Fabribouw in opdracht van Jozefpark installatiewerkzaamheden heeft verricht. Fabribouw stelt dat partijen voor de door [bedrijf 5] uitgevoerde (resterende) installatiewerkzaamheden een vaste prijs hebben afgesproken en vordert nakoming van die afspraak, te weten betaling van de nog openstaande factuur.

Jozefpark heeft voor de resterende installatiewerkzaamheden de andere twee facturen wel betaald, maar deze factuur niet. Zij stelt zich op het standpunt dat Jozefpark op regiebasis zou factureren wat niet correspondeert met een afgerond bedrag als € 48.000 exclusief btw en voert aan - samengevat - dat:

1. zij nooit een deugdelijke onderbouwing voor de factuur heeft ontvangen, zodat zij niet kan vaststellen of de werkzaamheden zijn verricht en of de factuur is verschuldigd,

2. dat partijen nadrukkelijk hadden afgesproken dat Fabribouw voorafgaand aan betaling eerst het project zou afmaken c.q. zorg zou dragen voor volledige oplevering, wat niet gebeurd is,

3. zij een beroep op opschorting heeft gedaan totdat Fabribouw de appartementen heeft opgeleverd en opleverpunten heeft hersteld.

Voor de beoordeling van de vordering van Fabribouw is van belang welke prijsafspraak tussen partijen geldt. Die vraag zal de rechtbank eerst beantwoorden. Daarna zal de rechtbank aan de hand van de verweren a. t/m c. beoordelen of Jozefbouw factuur 6914 moet betalen, zoals Fabribouw gevorderd heeft.

Toen Fabribouw in september 2023 het project van [bedrijf 2] overnam, kon zij niet inschatten wat de kosten voor onder meer het ‘elektra werk’ zouden zijn. Ze startte haar werk op basis van regie. Begin januari 2024 was Fabribouw daartoe wel in staat en informeerde zij Jozefpark dat zij verwachtte dat de resterende installatiewerkzaamheden € 120.000 zouden kosten. Vervolgens vond er op 19 januari 2024 een overleg plaats tussen Fabribouw, [bedrijf 5] en [betrokkene 3] namens Jozefpark. Tot zover zijn partijen het eens.

Subsidiair heeft Jozefpark op de mondelinge behandeling aangevoerd dat [betrokkene 3] niet bevoegd was om een prijsafspraak namens haar te maken. Hij was ‘slechts’ een projectmedewerker. Volgens Fabribouw kan Jozefpark zich niet op een onbevoegdheid van [betrokkene 3] beroepen, omdat sprake is van schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid.

Tussen partijen staat nu niet ter discussie dat [betrokkene 3] formeel niet bevoegd was om namens Jozefpark een overeenkomst aan te gaan, maar dat neemt niet weg dat desondanks Fabribouw mocht aannemen dat hem voor het sluiten van de prijsafspraak een toereikende volmacht was verleend. De rechtbank overweegt daartoe als volgt.

Een vaste prijs betekent dat Fabribouw naast een globale omschrijving in beginsel niet de gewerkte uren en gebruikte materialen hoefde te specificeren. Dat Fabribouw Jozefpark alsnog te kennen heeft gegeven bereid te zijn [bedrijf 5] om een onderbouwing te vragen, brengt hierin geen verandering. Het verweer onder a., dat zij nooit een deugdelijke onderbouwing voor de factuur heeft ontvangen zodat zij niet kan vaststellen of de factuur is verschuldigd, gaat dus niet op.

Daarnaast beroept Jozefpark zich op nadere afspraken, dat Fabribouw het project eerst zou afmaken/opleveren en Jozefpark de openstaande facturen zou betalen op basis van de getekende opleverlijsten van bewoners en de VvE. Aangezien de bewoners en VvE de opleverlijsten nog niet hebben getekend is de factuur nog niet opeisbaar, aldus Jozefpark. Dit is een bevrijdend verweer, waarvoor Jozefpark de stelplicht en bewijslast heeft. Fabribouw heeft het bestaan van deze nadere voorwaarde(n) betwist.

Uit wat hiervoor onder 4.11 tot en met 4.14 is overwogen, volgt dat Jozefpark factuur 6914 verschuldigd is en dat die factuur opeisbaar is.

Tot slot heeft Jozefpark een beroep op opschorting gedaan. Fabribouw zal eerst uitvoering moeten geven aan haar opleververplichting en de opleverpunten afhandelen, voordat Jozefpark de factuur hoeft te betalen, aldus Jozefpark.

De vraag is of Jozefpark haar betaling met recht achterhoudt. Zoals hiervoor overwogen is Jozefpark de factuur verschuldigd. De rechtbank heeft daarbij geoordeeld dat geen sprake is van andere, nadere voorwaarden voordat betaald hoefde te worden. Volgens Fabribouw zijn partijen een betalingstermijn van veertien dagen overeengekomen. Dat heeft Jozefpark - anders dan met de hiervoor al beoordeelde standpunten en verweren - op zichzelf niet betwist. Dat betekent dat de factuur met ingang van 19 februari 2024 opeisbaar is. Vanaf dat moment had Fabribouw een opschortingsrecht voor eventuele eigen verplichtingen.

Een schuldenaar blijft in beginsel opschortingsbevoegd zolang aan de eisen voor opschorting is voldaan. Jozefpark heeft niet gesteld, noch is gebleken, dat de opschortingsbevoegdheid van Fabribouw is geëindigd. Bij dagvaarding kon en heeft Fabribouw zich dan ook op haar opschortingsrecht beroepen, voor zover er nog opleverpunten zijn die voor haar rekening komen (inclusief via haar onderaannemers). Dit leidt ertoe dat Fabribouw niet gehouden is tot nakoming van enige latere (oplever)verplichtingen, zolang Jozefpark niet aan haar betalingsverplichting heeft voldaan. Al daarom kan Jozefpark niet zelf opschorten.³

Geen van de verweren van Jozefpark slagen. De rechtbank zal de vordering van Fabribouw tot betaling van € 58.080,00 daarom toewijzen, te vermeerderen met de wettelijke handelsrente vanaf 19 februari 2024.

Fabribouw vordert vergoeding van buitengerechtelijke incassokosten. De vordering moet worden beoordeeld op grond van artikel 6:96 BW en het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten (hierna: het Besluit). Fabribouw heeft voldoende gesteld en onderbouwd dat buitengerechtelijke incassowerkzaamheden zijn verricht. Fabribouw heeft daarom recht op een vergoeding voor de kosten van die werkzaamheden. Daarom zal een bedrag van € 1.355,80 worden toegewezen. De gevorderde rente over de buitengerechtelijke incassokosten zal worden toegewezen.

Jozefpark is grotendeels in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van Fabribouw worden begroot op:

De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

De door Jozefpark onder a. gevorderde verklaring voor recht dat Fabribouw toerekenbaar tekort is geschoten in de nakoming van de tussen partijen bestaande overeenkomst (“wanprestatie heeft gepleegd”) zal worden afgewezen. Naast dat de gevorderde verklaring te vaag en onbepaald is, zoals Jozefpark terecht heeft aangevoerd, heeft Jozefpark onvoldoende gesteld dat gebreken aan de kozijnen - de rechtbank begrijpt dat het Jozefpark daarom gaat - aan Fabribouw kunnen worden toegerekend. De rechtbank licht dit als volgt toe.

Zonder een toerekenbare tekortkoming aan de zijde van Fabribouw ontbreekt de grondslag voor het tweede deel van deze vordering: een veroordeling tot vergoeding van alle schade die als gevolg van de toerekenbare tekortkoming door Jozefpark wordt geleden. De rechtbank zal de vordering onder a. dan ook afwijzen. Een verwijzing naar de schadestaatprocedure is dus ook niet aan de orde. Hieruit volgt ook dat de gevorderde veroordeling onder b. tot herstel of vervanging van de door Fabribouw geplaatste kozijnen wordt afgewezen.

Al omdat de primaire vorderingen onder a. en b. zullen worden afgewezen, zal de nevenvordering onder c., een vergoeding van de kosten voor [bedrijf 6] en [bedrijf 7], ook worden afgewezen.

Jozefpark is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van Fabribouw worden begroot op:

De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

veroordeelt Jozefpark om aan Fabribouw te betalen een bedrag van € 58.080,00, te vermeerderen met de wettelijke handelsrente als bedoeld in artikel 6:119a BW, met ingang van 19 februari 2024 tot de dag van volledige betaling,

veroordeelt Jozefpark om aan Fabribouw te betalen een bedrag van € 1.355,80 aan buitengerechtelijke kosten, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW, met ingang van 16 september 2026 tot de dag van volledige betaling,

veroordeelt Jozefpark in de proceskosten van € 5.966,02, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe,

wijst de vorderingen van Jozefpark af,

veroordeelt Jozefpark in de proceskosten van € 1.438,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe,

veroordeelt Jozefpark tot betaling van € 98,00 plus de kosten van betekening als Jozefpark niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

veroordeelt Jozefpark tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,

verklaart dit vonnis wat betreft de onder 5.1 t/m 5.3 en 5.5 genoemde beslissingen uitvoerbaar bij voorraad,

wijst het meer of anders gevorderde af.