ECLI:NL:RBGEL:2026:7812

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

De rechtbank heeft partijen laten weten dat zij een zitting niet nodig vindt en gevraagd of partijen het daarmee eens zijn. Omdat partijen daarna niet om een zitting hebben gevraagd, heeft de rechtbank het onderzoek gesloten en de zaak niet behandeld op een zitting.²

De rechtbank overweegt hierover dat het aan eiser is om in beroep gemotiveerd en specifiek aan te voeren waarom hij het niet eens is met het bestreden besluit. De verwijzing naar wat in bezwaar is aangevoerd wordt niet als zo’n gemotiveerde en specifieke betwisting opgevat. Daarop is immers gereageerd in het bestreden besluit. Eiser zal dus moeten aanvoeren waarom hij het met die reactie niet eens is. Gelet hierop zal de rechtbank de beoordeling van het beroep plaatsen in het licht van de in beroep nader uitgewerkte gronden en niet in het licht van wat in bezwaar is aangevoerd.

Geen recht op bijstand bestaat voor zover een beroep kan worden gedaan op een voorliggende voorziening die, gezien haar aard en doel, wordt geacht voor de belanghebbende toereikend en passend te zijn. Het recht op bijstand strekt zich ook niet uit tot kosten die in de voorliggende voorziening als niet noodzakelijk worden aangemerkt. Dit staat in artikel 15, eerste lid, van de Pw.

Eiser heeft via de gemeente een collectieve aanvullende ziektekostenverzekering bij CZ. Volgens die verzekering worden bepaalde kosten van mondzorg tot maximaal € 570 per jaar vergoed. Niet in geschil is dat deze verzekering de kosten van eisers behandeling niet (volledig) vergoed. Dat betekent echter niet dat geen sprake is van een voorliggende voorziening. Het college heeft er terecht op gewezen dat het vaste rechtspraak is van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) dat de Zvw in beginsel een toereikende en passende voorliggende voorziening is voor de kosten van een tandheelkundige behandeling. Dit geldt ook als de gemaakte kosten niet of niet volledig door de voorliggende voorziening worden vergoed.³ De noodzakelijke zorg is volgens de wetgever opgenomen in het verzekerd pakket. Wie meer of andere zorg wenst – welke zorg in de gedachtegang van de wetgever zorg betreft die voor rekening en verantwoordelijkheid van de verzekerde zelf kan komen – moet een aanvullende verzekering afsluiten of de kosten daarvan zelf dragen.⁴ De bijstandswetgeving moet zich aansluiten bij de bewuste keuze die binnen de Zvw is gemaakt dat vergoeding van bepaalde kosten wel noodzakelijk is en vergoeding van andere kosten niet. Dat hangt samen met het uitgangspunt dat het stelsel van de voorliggende voorzieningen niet moet worden doorkruist door bijstandsverlening.⁵ Deze beroepsgrond slaagt niet.

Ook deze beroepsgrond slaagt niet. Het college heeft de aanvraag om bijzondere bijstand afgewezen op grond van artikel 15, eerste lid, van de Pw. Dan wordt niet toegekomen aan de vraag of de kosten noodzakelijk zijn en of eiser niet beschikt over de middelen om daarin te voorzien als bedoeld in artikel 35 van de Pw. Deze beroepsgrond slaagt niet.

Ook deze beroepsgrond slaagt niet. Artikel 15, eerste lid, van de Pw heeft een verplichtend karakter. Daarom is er in beginsel geen ruimte voor toetsing van het daarop gebaseerde besluit aan het evenredigheidsbeginsel. Uit het toetsingsverbod van artikel 120 van de Grondwet volgt dat de rechter een bepaling van een wet in formele zin, zoals de Pw, niet mag toetsen aan de Grondwet en ook niet aan algemene rechtsbeginselen. Dit brengt mee dat de rechter niet mag oordelen over de belangenafweging die de wetgever heeft verricht of geacht moet worden te hebben verricht bij de totstandkoming van die wettelijke bepaling. Als zich bijzondere omstandigheden voordoen waarmee de wetgever in zijn afweging geen rekening heeft gehouden, kan aanleiding bestaan om tot een andere uitkomst te komen dan waartoe toepassing van de wettelijke bepaling leidt. Dat is het geval als die bijzondere omstandigheden de toepassing van die bepaling zozeer in strijd doen zijn met algemene rechtsbeginselen of (ander) ongeschreven recht dat die toepassing achterwege moet blijven. Eiser heeft geen omstandigheden naar voren gebracht die de wetgever bij de totstandkoming van de wet niet onder ogen heeft gezien. Wat hij over zijn gezondheid en psychische gesteldheid naar voren heeft gebracht, komt hierna aan de orde bij de beoordeling van de vraag of sprake is van zeer dringende redenen op grond waarvan het college toch bijzondere bijstand had moeten verlenen.

Het college kan aan een persoon die op grond van artikel 15, eerste lid, van de Pw geen recht op bijstand heeft, toch bijstand verlenen als zeer dringende redenen dat noodzakelijk maken. Deze uitzonderingsmogelijkheid staat in artikel 16, eerste lid, van de Pw. Zeer dringende redenen als bedoeld in deze bepaling doen zich voor als er een acute noodsituatie is en de behoeftige omstandigheden waarin de betrokkene verkeert op geen enkele andere wijze zijn te verhelpen, zodat het verlenen van bijstand onvermijdelijk is. Dit is vaste rechtspraak. Een acute noodsituatie kan zich bijvoorbeeld voordoen als een situatie levensbedreigend is of als blijvend ernstig geestelijk of lichamelijk letsel of invaliditeit daarvan het gevolg kan zijn. Een acute noodsituatie doet zich voor als het niet-verlenen van bijstand voor de betrokkene tot ernstige gevolgen leidt, met name voor diens gezondheid. De wetgever heeft bij het begrip ‘zeer dringende redenen’ gedacht aan een extreme situatie en heeft nadrukkelijk niet beoogd een algemene ontsnappingsclausule te bieden. Daarom moet het gaan om een schrijnende situatie waarvan het evident is dat weigering van bijstand zonder meer onaanvaardbaar is. Eiser moet aannemelijk maken dat aan de voorwaarden voor deze uitzondering wordt voldaan.⁶

Wat eiser aanvoert, is grotendeels een herhaling van zijn bezwaar. Uit het bestreden besluit volgt dat, anders dan eiser stelt, het college wel degelijk getoetst heeft of sprake is van zeer dringende redenen om eiser toch bijzondere bijstand te verlenen. Het college heeft goed gemotiveerd dat eiser niet aannemelijk heeft gemaakt dat die redenen zich voordoen. Eiser heeft zijn stelling dat sprake is van enorme nadelige financiële gevolgen, leidend tot een acute noodsituatie, niet onderbouwd. Het college heeft er in het bestreden besluit bovendien op gewezen dat niet is gebleken dat de behandeling niet kan worden uitgesmeerd over een langere periode zodat maximaal gebruik gemaakt kan worden van de vergoeding via de zorgverzekeraar en dat eiser ook een betalingsregeling zou kunnen treffen. Uit de tandartsverklaring die eiser in bezwaar heeft ingebracht volgt verder niet dat de behandeling acuut moet plaatsvinden noch heeft eiser daarmee onderbouwd dat zijn gezondheid in gevaar is en zijn psychische gesteldheid door zijn gebitsproblematiek zal verslechteren. Deze beroepsgrond slaagt niet.