ECLI:NL:RBGEL:2026:7713

De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 25 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: verzoeker, de gemachtigde van verzoeker en de gemachtigden van de burgemeester.

De burgemeester kan artikel 13b van de Opiumwet toepassen als er in of vanuit een woning in drugs wordt gehandeld (verkopen, afleveren, verstrekken) of als drugs met het oog op die handel in de woning aanwezig zijn. Als uitgangspunt kan worden aanvaard dat bij aanwezigheid van meer dan 0,5 g harddrugs, 5,0 g softdrugs of vijf (hennep)planten (het door het openbaar ministerie gehanteerde criterium voor eigen gebruik) de aangetroffen hoeveelheid drugs in beginsel (mede) bestemd wordt geacht voor de verkoop, aflevering of verstrekking.

5. Als de burgemeester gebruik wil maken van zijn bevoegdheid om een woning op grond van de Opiumwet te sluiten, geldt daarvoor het beoordelings- en toetsingskader van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, zoals neergelegd in de uitspraak van 16 juli 2025.² De voorzieningenrechter beoordeelt het verzoek aan de hand van de in deze uitspraak neergelegde uitgangspunten. Beoordeeld wordt of de burgemeester conform zijn beleid heeft gehandeld en of sluiting van de woning in het concrete geval geschikt, noodzakelijk en evenwichtig is.

6. Verzoeker betoogt dat de woning een sociale huurwoning is, die hij van Stichting Uwoon huurt. De beleidsregels van de burgemeester schrijven voor dat sociale huurwoningen niet worden gesloten. Er had dan ook een waarschuwing of last onder dwangsom opgelegd kunnen worden.

In paragraaf 4.3 van de beleidsregels is bepaald dat woningen, die worden verhuurd door toegelaten instellingen en die tot de sociale huurwoningvoorraad behoren wegens overtreding van de Opiumwet in beginsel niet met een last onder bestuursdwang worden gesloten, mits de betreffende toegelaten instelling actief probeert overtredingen te voorkomen en een geconstateerde overtreding actief beëindigt door zo spoedig mogelijk na constatering de huur op te zeggen. Wel wordt een last onder dwangsom opgelegd.

De voorzieningenrechter stelt vast dat uit het beleid een aantal voorwaarden volgt waaraan voldaan moet zijn om tot een last onder dwangsom te kunnen komen. Pas als de verhuurder actief probeert overtredingen te voorkomen én een geconstateerde overtreding beëindigt door zo spoedig mogelijk na constatering de huur op te zeggen wordt de woning in beginsel niet gesloten.In de onderhavige zaak heeft de verhuurder de huur niet opgezegd. Wel heeft hij aan verzoeker een gedragsaanwijzing opgelegd. Als verzoeker zich daar niet aan houdt, wordt de huurovereenkomst alsnog ontbonden. Nu de huurovereenkomst niet is opgezegd, is daarmee reeds niet voldaan aan de in de beleidsregels opgenomen voorwaarden. De burgemeester handelt met het besluit tot sluiting van de woning dan ook niet in strijd met de beleidsregels. Het betoog van verzoeker slaagt daarom niet.

7. Bij de geschiktheid wordt beoordeeld of het besluit geschikt is om het doel te bereiken. Tijdsverloop tussen enerzijds het constateren van de overtreding en anderzijds het tijdstip waarop de burgemeester ingevolge zijn besluitvorming tot sluiting overgaat, kan ertoe leiden dat sluiting van een woning op grond van artikel 13b van de Opiumwet redelijkerwijs niet meer zal bijdragen aan het bereiken van de doelen die met een dergelijke sluiting worden gediend. Door tijdsverloop kan zich immers de situatie voordoen dat de onrechtmatige situatie al is hersteld en beëindiging van de overtreding en de negatieve effecten daarvan en het voorkomen van herhaling niet meer aan de orde zijn of niet meer in die mate dat de woning moet worden gesloten. Aan wie het tijdsverloop te wijten is, is niet relevant. Zowel in het primaire besluit, de beslissing op bezwaar als een eventueel nader genomen besluit zal de burgemeester moeten beoordelen of sluiting op het tijdstip dat hem ingevolge deze besluitvorming voor ogen staat, gelet op het tijdsverloop in samenhang bezien met de overige omstandigheden van het geval, een geschikt middel is en zo ja, of sluiting noodzakelijk is. Als de burgemeester de beoogde doelen niet meer kan bereiken omdat de situatie al is hersteld, is sluiting ongeschikt. 7.1. Verzoeker stelt dat sluiting van de woning vanwege het tijdsverloop niet geschikt is en dat hij dat in de zienswijze al heeft aangevoerd. Sinds de observaties en aanhouding is geruime tijd verstreken. Nadien is geen sprake meer geweest van een verstoring van de openbare orde. Van signalen van herhaling is geen sprake. Er is geen loop meer naar de woning. De burgemeester is hier in het bestreden besluit volgens verzoeker ten onrechte niet op ingegaan.7.2. Tussen de constatering van de overtreding en het tijdstip waarop de burgemeester ingevolge zijn besluitvorming tot sluiting over wil gaan, zit bijna drie maanden. De burgemeester heeft niet gemotiveerd waarom sluiting van de woning bijna drie maanden na het constateren van de overtreding geschikt is om het doel van de sluiting te bereiken. Het bestreden besluit kent in zoverre dan ook een motiveringsgebrek. De burgemeester heeft op de zitting toegelicht dat er een ruime hoeveelheid harddrugs is aangetroffen, dat vanuit de woning is gehandeld als gevolg waarvan omwonenden melding hebben gemaakt van overlast, welke overlast bovendien al geruime tijd wordt ervaren. De verstreken tijd maakt volgens de burgemeester niet dat sluiting niet langer geschikt is om het doel te bereiken. Bovendien heeft de burgemeester er op zitting op gewezen dat met de sluiting een signaal wordt afgegeven dat wordt opgetreden tegen drugscriminaliteit. 7.3. De voorzieningenrechter is van oordeel dat de burgemeester met deze op de zitting gegeven nadere onderbouwing afdoende heeft gemotiveerd waarom sluiting een geschikt middel is. Het tijdsverloop van bijna drie maanden na het aantreffen van de drugs is niet zodanig dat sluiting van de woning niet langer een geschikt middel is. Het enkele feit dat nadien geen verstoring meer heeft plaatsgevonden van de openbare orde maakt, wat daar ook van zij, niet dat sluiting op dit moment niet langer een geschikt middel is. Met de gegeven nadere motivering kan de burgemeester in de beslissing op bezwaar het motiveringsgebrek herstellen. Voor het treffen van een voorlopige voorziening is in zoverre dan ook geen reden. Wel wijst de voorzieningenrechter erop dat een bestuursrechtelijke herstelsanctie niet is bedoeld om als afschrikking te dienen of uitsluitend nog om uit te dragen dat de burgemeester handhavend optreedt.³Is er noodzaak de woning te sluiten?

8. Bij de beoordeling of sluiting van een woning noodzakelijk is, is de vraag aan de orde of de burgemeester, gegeven zijn bevoegdheid om bestuursdwang uit te oefenen, met een minder ingrijpend middel had kunnen en dus ook moeten volstaan, omdat het beoogde doel ook daarmee had kunnen worden bereikt. Een minder ingrijpend middel dan woningsluiting is het opleggen van een last onder dwangsom of het geven van een waarschuwing.

Bij de beoordeling of het noodzakelijk is om tot sluiting van de woning over te gaan en zo ja, voor hoe lang, zijn verschillende omstandigheden van belang. Bijvoorbeeld de aard en de hoeveelheid aangetroffen drugs en de daarmee mogelijk gepaard gaande risico’s op verdere criminaliteit, wat gevolgen heeft voor de veiligheid en de openbare orde in de omgeving. De burgemeester mag daarbij een onderscheid maken tussen hard- en softdrugs. Ook is relevant of de drugs feitelijk in of vanuit de woning worden verhandeld en of de woning feitelijke bekendheid heeft als drugspand. Dat drugs feitelijk in of vanuit de woning werden verhandeld, kan bijvoorbeeld blijken uit meldingen bij of onderzoek van de politie over mogelijke handel vanuit de woning, verklaringen van buurtbewoners daarover of het aantreffen van attributen die duiden op handel vanuit de woning zoals gripzakjes, ponypacks, een (grammen)weegschaal en grote hoeveelheden contant geld en/of wapens. Wanneer sprake is van toeloop, overlast of (gevoelens van) onveiligheid in de omgeving, kan het noodzakelijk zijn om die met sluiting van de woning ongedaan te maken. Hierbij kan mede van belang zijn of in de nabije omgeving van de woning in het recente verleden al vaker sprake is geweest van drugsovertredingen of drugsgerelateerde criminaliteit. Verder kan sluiting van de woning noodzakelijk zijn als op grond van concrete feiten en omstandigheden aannemelijk is dat de woning een rol vervult binnen de keten van drugshandel als professionele teeltlocatie, handelslocatie, opslaglocatie voor handel elders of omdat toegang tot de woning wordt verschaft aan derden om er te gebruiken. Met de sluiting wordt de woning aan de keten van drugshandel onttrokken. Wanneer een woning ten slotte eerder betrokken is geweest bij overtreding van artikel 13b van de Opiumwet en dus sprake is van een situatie van herhaling, kan ook dit relevant zijn bij de beslissing om tot sluiting van de woning over te gaan, met het oog op het structureel beëindigen van de overtreding en de effecten ervan en op voorkomen van nieuwe overtredingen. Bij al het voorgaande dient de burgemeester ook rekening te houden met het tijdsverloop tussen enerzijds het constateren van de overtreding en anderzijds het tijdstip waarop hij ingevolge zijn besluitvorming tot sluiting overgaat. Als het samenstel van omstandigheden meebrengt dat sluiting niet noodzakelijk is, dan dient de burgemeester hiervan af te zien.

De burgemeester heeft zich naar het oordeel van de voorzieningenrechter in redelijkheid op het standpunt gesteld dat sluiting van de woning noodzakelijk is. Hierbij heeft de burgemeester kunnen betrekken dat er een grote hoeveelheid harddrugs is aangetroffen, die vanuit de woning werd verkocht. Er was derhalve sprake van loop naar de woning. Daardoor was sprake van overlast en omwonenden voelden zich niet veilig. Het tijdverloop sinds het aantreffen van de drugs is niet zodanig dat er geen noodzaak meer bestaat de woning te sluiten. Dat de overtreding inmiddels ongedaan is gemaakt en er geen concrete aanwijzingen zijn voor recidive of herhaling doet hier, wat daar overigens ook van zij, niet aan af. Hierbij heeft de burgemeester bovendien mogen meewegen dat uit de meldingen is gebleken dat de verkoop van drugs en de door de buurt ervaren overlast al langere tijd aan de gang was en de woning derhalve bekend was in het drugscircuit.

De voorzieningenrechter stelt voorop dat nu is vastgesteld dat de burgemeester de sluiting geschikt en ook noodzakelijk heeft kunnen achten, het belang van de burgemeester bij sluiting van de woning groot is. Daar staat tegenover het belang van verzoeker. Niet in geschil is dat verzoeker geen bijzondere (medische) binding heeft met de woning. Dat verzoeker een baan heeft en binnenkort een intake heeft bij een instelling in het kader van een behandeling tegen zijn verslaving maakt bovendien niet dat hij daarmee een bijzondere binding met de woning heeft. Niet is gebleken dat hij zijn werk niet vanuit een tijdelijk ander verblijfsadres kan vervullen. Dit geldt evenzeer voor de door verzoeker te starten behandeling tegen zijn verslaving. Ook wonen er geen minderjarige kinderen bij verzoeker in. Dat verzoekers meerderjarige kinderen geregeld bij hem verblijven heeft de burgemeester van minder belang kunnen achten. Zij hebben elders immers hun hoofdverblijf. Inherent aan een woningsluiting is bovendien dat dit voor de betrokkene tot enig (financieel) nadeel kan leiden, zoals dubbele woonlasten. Dit levert op zichzelf echter geen bijzondere omstandigheid op die ertoe leidt dat de burgemeester geen gebruik zou kunnen maken van zijn bevoegdheid. Dat is niet anders nu verzoeker onder bewind staat. Hierbij heeft de burgemeester bovendien mogen meewegen dat de sluiting geen onomkeerbare gevolgen zal hebben, nu de verhuurder vooralsnog niet tot de beëindiging van de huurovereenkomst over zal gaan.