ECLI:NL:RBDHA:2026:29029

Op 15 april 2026 is vonnis gewezen in de hoofdzaak en in het incident. Het verloop van de procedure sindsdien blijkt uit:

- het tussenvonnis van 29 april 2026, waarin een mondelinge behandeling is bepaald;

- de akte uitlaten van [eiser] van 15 juli 2026, met producties 11 tot en met 14;

- het B-16 formulier van [gedaagde 1] van 9 juli 2026, met het verzoek de akte (deels) buiten beschouwing te laten, alsmede het bericht van de rechtbank van 10 juli 2026 met de beslissing dat de akte wordt toegestaan;

- de spreekaantekeningen van [gedaagde 1].

De mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 15 juli 2026. Tijdens de mondelinge behandeling hebben partijen hun standpunten toegelicht en vragen van de rechtbank beantwoord. De griffier heeft aantekeningen gemaakt.

Op [datum] 2025 is overleden de heer [erflater] (hierna: erflater), geboren op [geboortedatum] 1940. Hij was op dat moment op huwelijkse voorwaarden gehuwd met [gedaagde 1]. Uit een eerder huwelijk van erflater zijn drie kinderen geboren, namelijk [eiser], [gedaagde 2] en [gedaagde 3]. In de laatst gewijzigde huwelijkse voorwaarden tussen erflater en [gedaagde 1] van 5 september 2013 zijn zij een gemeenschap van echtelijke woning en inboedel overeengekomen en is bepaald dat elke andere huwelijksvermogensgemeenschap is uitgesloten. Artikel 3 houdt onder meer in:

Bij testament van 12 juni 2017, alsmede de aanvullende testamenten van 24 oktober 2019 en 2 maart 2020, heeft erflater over zijn nalatenschap beschikt. In eerstgenoemd testament heeft erflater [gedaagde 1] en haar dochters [dochter 1] en [dochter 2] benoemd tot zijn enige erfgenamen, in de verhouding 1 promille (1/100) voor [gedaagde 1] en 99/100 voor [dochter 1] en [dochter 2] samen in gelijke delen. In dit testament heeft erflater bovendien aan [gedaagde 1] gelegateerd A) het vruchtgebruik van zijn “zuivere nalatenschap”, met de bevoegdheid tot onder meer intering en vervreemding van het vermogen, en B) alle tot zijn nalatenschap behorende goederen, of enkele door haar te kiezen goederen, tegen inbreng in de nalatenschap van de waarde daarvan. Ook heeft erflater ten aanzien van de “Legitieme” bepaald dat A) alle vorderingen van legitimarissen eerst opeisbaar zijn bij overlijden en B) dat hij aan [gedaagde 2], [gedaagde 3] en [eiser] legateert “opeisbaar zoals hiervoor bepaald” “een bedrag in contanten gelijk aan de waarde van dat gedeelte van mijn vermogen waarop hij /zij als legitimaris in weerwil van door mij gedane giften en gemaakte uiterste wilsbeschikkingen aanspraak kan maken”.

In het aanvullende testament van 2 maart 2020 heeft hij tot slot aan [gedaagde 1] en [dochter 1] tezamen en voor gelijke delen gelegateerd al zijn saldi gehouden bij “[bedrijfsnaam 1] B.V.”.

Na het overlijden van erflater heeft [eiser], op 16 oktober 2025, bij monde van zijn advocaat een brief gestuurd aan [gedaagde 1] waarin hij aanspraak maakt op betaling van een bedrag van € 38.861,28 (inclusief rente) uit hoofde van een geldleningsovereenkomst die hij stelt op 1 januari 2004 met erflater te hebben gesloten en uit hoofde waarvan hij een vordering stelt te hebben op de nalatenschap. Bij de brief is een kopie van de overeenkomst van geldlening gevoegd. Daarnaast maakt hij in deze brief aanspraak op zijn erfdeel, dan wel zijn legitieme portie, en vraagt hij om een afschrift van het testament en de verklaring van erfrecht. [dochter 1] heeft in reactie hierop per e-mail van 23 oktober 2025 (namens haar moeder) laten weten dat “een en ander dient te worden uitgezocht”, er de week erna afspraken staan met “notaris en accountant/juridisch adviseur” en [eiser] op een later moment zal worden geïnformeerd over de stand van zaken.

Op 30 oktober 2025 heeft [eiser] conservatoir beslag gelegd op het recht van erfpacht op de woning van erflater aan [adres 2] (hierna: de woning). Op dezelfde dag dan wel op 3 november 2025 heeft hij daarnaast conservatoir beslag gelegd op de bankrekeningen op naam van [gedaagde 1] en erflater bij de ING Bank N.V. en ABN AMRO Bank N.V. In de laatst gewijzigde huwelijkse voorwaarden tussen erflater en [gedaagde 1] van 5 september 2013 is ten aanzien van de woning bepaald dat deze tot de beperkte gemeenschap van partijen behoort, maar dat deze beperkte gemeenschap niet omvat de thans of toekomstige (hypothecaire) geldleningen ter zake van de echtelijke woning, onverminderd de mogelijkheid dat een zodanige schuld gemeenschappelijk wordt aangegaan.

Op 30 oktober 2025 heeft een medewerker van [belastingadvieskantoor] per e-mail aan de advocaat van [eiser] laten weten dat [gedaagde 1] hen heeft verzocht de nalatenschap in kaart te brengen waarvoor tijd nodig is, zodat het niet mogelijk is om binnen de door [eiser] gestelde termijn te reageren. Dezelfde dag heeft de advocaat van [eiser] per kerende e-mail een aantal stukken bij deze medewerker opgevraagd met het verzoek deze binnen een week te ontvangen, namelijk de verklaring van erfrecht, de verklaring van executele (indien die apart is opgemaakt), de boedelbeschrijving met onderliggende bescheiden, een afschrift van de huwelijkse voorwaarden van erflater en [gedaagde 1] en de IB-aangiften van erflater van de afgelopen vijf jaar. De desbetreffende medewerker heeft hierop laten weten dat het vanwege haar vakantie niet mogelijk is de stukken binnen deze termijn aan te leveren met het verzoek de uiterste termijn uit te stellen tot 21 november 2025.

Op 31 oktober 2025 heeft de advocaat van [eiser] aan [dochter 1] laten weten dat beslag is gelegd “op de woning en de bankrekening behorende tot de nalatenschap” en haar verzocht binnen zeven dagen voornoemde stukken aan te leveren.

Op 4 november 2025 heeft [gedaagde 1] een verklaring getekend waarin is opgenomen dat zij kennis heeft genomen van de testamenten van erflater en dat zij de benoeming tot executeur niet aanvaardt.

Op basis van door [gedaagde 1], [dochter 1] en [dochter 2] ondertekende volmachten beneficiaire aanvaarding, heeft de door hen gevolmachtigde notaris de nalatenschap van erflater namens hen aanvaard onder het voorrecht van boedelbeschrijving. De daartoe opgemaakte akte van 5 november 2025 is geregistreerd in het boedelregister.

Uit de akte van [eiser] van 15 juli 2026 volgt dat hij tevens vordert dat de rechtbank bij tussenvonnis:

[gedaagde 1] voert verweer. Tegen [gedaagde 2] en [gedaagde 3] is verstek verleend.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

[eiser] voert verweer.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

De rechtbank zal allereerst de incidentele vordering van [gedaagde 2] behandelen. Zij vordert dat haar wordt toegestaan in de hoofdzaak tussen te komen. In het kort voert zij daartoe aan dat zij in deze procedure oorspronkelijk is gedaagd aan de zijde van [gedaagde 1], maar dat zij een zus is van [eiser] en dat zij (met uitzondering van de vordering op grond van de overeenkomst van geldlening) dezelfde vorderingen wenst in te stellen als [eiser], zodat zij daarvoor geen nieuwe procedure hoeft te starten.

[gedaagde 1] voert verweer. Nu zij als executeur en in persoon in deze procedure is betrokken, terwijl zij de benoeming tot executeur niet heeft aanvaard en zij de nalatenschap beneficiair heeft aanvaard, is [gedaagde 2] volgens haar niet ontvankelijk in haar vorderingen.

Voor tussenkomst – waarbij een derde partij (in dit geval [gedaagde 2]) een eigen vordering wenst in te stellen die zich richt tot de procederende partijen – is vereist dat blijkt van een belang van de derde om zich met dat doel te mengen in de hoofdzaak (artikel 217 Rv). Dat belang kan erin bestaan dat in verband met de gevolgen die de uitspraak in de hoofdzaak kan hebben, benadeling of verlies van een recht van de tussenkomende partij dreigt, dan wel diens positie anderszins kan worden benadeeld. Eerst bij conclusie van antwoord is het [eiser] (en [gedaagde 2] en, naar de rechtbank aanneemt, [gedaagde 3]) gebleken dat zij onterfd zijn en dat zij een legaat hebben verkregen gelijk aan (kort gezegd) de legitieme portie, die berekend zal moeten worden aan de hand van de legitimaire massa. Dat [eiser] (en [gedaagde 2]) in deze procedure hun stellingname wensen aan te passen aan de gebleken juridische werkelijkheid is begrijpelijk. [gedaagde 2] heeft naar het oordeel van de rechtbank voldoende belang in deze procedure om aan de zijde van [eiser] eigen vorderingen inzake de nalatenschap te kunnen instellen en desgewenst aan te haken bij het standpunt van [eiser]. De rechtbank is bovendien van oordeel dat het gelijktijdig behandelen van de vorderingen van [eiser] en [gedaagde 2] de proceseconomie ten goede komt. Tot slot is niet gesteld of gebleken dat de goede procesorde in de weg staat aan toewijzing van de vordering tot tussenkomst. Het incident tot tussenkomst wordt dus toegewezen. [gedaagde 2] is dus per heden als eiser betrokken in deze procedure.

Zoals hierna aan de orde zal komen zal de rechtbank [eiser] en [gedaagde 2] in de gelegenheid stellen [dochter 1] en [dochter 2] in de procedure te betrekken en, indien zij dat wensen, [gedaagde 1] ook in haar hoedanigheid van vereffenaar. De rechtbank gaat voorbij aan het verweer van [gedaagde 1] met betrekking tot de hoedanigheden waarin zij in deze procedure is betrokken; [gedaagde 1] wordt hierdoor, gezien de hierna te bepalen verdere procedure, niet in enig rechtens te respecteren belang getroffen. Bovendien is vooralsnog het standpunt van [eiser] (waarbij [gedaagde 2] zich aansluit, zo begrijpt de rechtbank) dat [gedaagde 1] de nalatenschap niet beneficiair maar zuiver heeft aanvaard.

De rechtbank begrijpt uit de incidentele conclusie tot tussenkomst dat [gedaagde 2] in de hoofdzaak dezelfde vorderingen instelt als [eiser] bij dagvaarding heeft ingesteld (zie hiervoor onder 3.1), met uitzondering van de vordering onder I met betrekking tot de overeenkomst van geldlening. Daarnaast begrijpt de rechtbank dat [gedaagde 2] wenst dat de akte na tussenvonnis, die mede uit haar naam is ingediend, ook als haar akte wordt beschouwd. De rechtbank zal hier dan ook van uitgaan en ook de vorderingen die hierin zijn opgenomen (zie hiervoor onder 3.2) tot de hare rekenen. [gedaagde 2] hoeft daarom geen separate conclusie van eis meer te nemen.

Zoals besproken tijdens de mondelinge behandeling, zal de rechtbank in dit tussenvonnis in de hoofdzaak op een aantal onderwerpen nader regie voeren.

[eiser] en [gedaagde 2] hebben verzocht dat hen wordt toegestaan [dochter 1] en [dochter 2] in deze procedure te betrekken en, zo begreep de rechtbank tijdens de mondelinge behandeling, mogelijk tevens [gedaagde 1] in de hoedanigheid van vereffenaar.

Tussen partijen is niet in geschil dat nu [eiser] en [gedaagde 2] vorderingen instellen als schuldeisers van de nalatenschap, [gedaagde 1], [dochter 1] en [dochter 2] ieder in de hoedanigheid van vereffenaar in deze procedure moeten worden betrokken. Daarbij is van belang dat [eiser] en [gedaagde 2] niet hebben weersproken dat in ieder geval [dochter 1] en [dochter 2] de nalatenschap beneficiair hebben aanvaard, zodat deze in beginsel moet worden vereffend (artikel 4:202 lid 1 sub a BW). De rechtbank zal hierom [eiser] en [gedaagde 2] in de gelegenheid stellen [dochter 1] en [dochter 2] op de voet van artikel 118 Rv op te roepen om in het geding te verschijnen. Nu tussen partijen discussie bestaat of [gedaagde 1] uitdrukkelijk als vereffenaar in de procedure had moet worden betrokken, zal de rechtbank deze mogelijkheid ook bieden ten aanzien van [gedaagde 1]. Het exploot waarmee deze oproeping plaatsvindt, moet de eis bevatten die [eiser] en [gedaagde 2] tegen deze partijen wensen in te stellen, alsmede de gronden van die eis, een en ander op de in het dictum vermelde wijze. Bij de oproeping hoeft geen kopie te worden gevoegd van alle tot heden gewisselde procestukken, nu mr. Morshuis heeft medegedeeld ook voor [dochter 1] en [dochter 2] te zullen optreden en zij al over alle stukken beschikt. Het tegen toepassing van art. 118 Rv geuite verzet van [gedaagde 1] wordt gepasseerd reeds omdat zij daarbij geen rechtens te respecteren belang heeft.

De rechtbank zal verder bepalen dat de oproeping dient te geschieden tegen de roldatum van 7 oktober 2026. Gesteld noch gebleken is dat sprake is van omstandigheden op basis waarvan een langere dagvaardingstermijn moet worden gehanteerd dan de standaard dagvaardingstermijn van een week als bedoeld in artikel 114 Rv.

Tijdens de mondelinge behandeling heeft [eiser] zijn vorderingen tegen [gedaagde 1] in haar hoedanigheid van executeur, alsmede zijn vorderingen jegens [gedaagde 2] en [gedaagde 3] ingetrokken en daarmee verminderd tot nihil als bedoeld in artikel 129 Rv. De rechtbank zal [eiser] in relatie tot deze partijen daarom niet-ontvankelijk verklaren vanwege het ontbreken van een eis. In zoverre is dit vonnis dus een eindvonnis.

De rechtbank ziet geen aanleiding tot het toekennen van een proceskostenveroordeling. [gedaagde 2] en [gedaagde 3] zijn als gedaagden niet verschenen en de procedure zal door [gedaagde 2] in relatie tot [gedaagde 1] in een andere hoedanigheid worden voortgezet.

Tussen partijen is niet in geschil dat [gedaagde 1], [dochter 1] en [dochter 2] als vereffenaars een boedelbeschrijving moeten opstellen en deze, samen met de onderliggende stukken, aan [eiser] en [gedaagde 2] moeten verstrekken. De rechtbank begrijpt dat [gedaagde 1] daartoe een eerste aanzet heeft gedaan met de opsomming van de activa en passiva van de nalatenschap in randnummer 62 van haar conclusie van antwoord (cva) en de daar genoemde producties. Zoals tijdens de mondelinge behandeling besproken, ontbreekt er nog een aantal stukken. De rechtbank beveelt [gedaagde 1] op grond van artikel 22 Rv (als de in dit geding verschenen partij die tevens de beschikking heeft of kan verkrijgen over de bewuste stukken) de volgende stukken in het geding te brengen dan wel de volgende inlichtingen te verstrekken:

[gedaagde 1] heeft ook een aantal bedragen die erflater van haar heeft geleend opgenomen als schuld van de nalatenschap, tot een totaal van € 115.000 exclusief PM. [gedaagde 1] heeft hiertoe producties 19 en 20 overgelegd. Tijdens de mondelinge behandeling heeft [gedaagde 1] verklaard dat erflater (een of meerdere) van deze schulden voorafgaande aan zijn overlijden (mogelijk) al had terugbetaald. De rechtbank verzoekt [gedaagde 1] gemotiveerd uitsluitsel te geven op dit punt en voor zover zij zich nog op het standpunt stelt dat deze schulden op het moment van overlijden nog bestonden, dit nader en zo mogelijk met stukken te onderbouwen. Daarnaast verzoekt de rechtbank de overige schulden te weten de post “Overig” van € 15.000 en de PM-post “Schuld aan [gedaagde 1] vergoedingsrecht cv-Ketel” nader toe te lichten en te onderbouwen.

Verder verzoekt de rechtbank [eiser] en [gedaagde 2] te laten weten of zij het standpunt handhaven van [eiser] dat [gedaagde 1] de nalatenschap zuiver heeft aanvaard.

Zoals door [gedaagde 1] in haar cva randnr. 60 opgenomen in het kader van de berekening van de legitieme portie (uit hoofde van het legaat), bevatten de huwelijkse voorwaarden de volgende bepaling:

[eiser] maakt aanspraak op terugbetaling van een geldlening van € 20.744 die erflater bij hem zou hebben afgesloten met een rentepercentage van vier procent en een uitgestelde opeisbaarheid tot onder meer het moment dat erflater zou overlijden. Hij beroept zich hierbij op een akte, gedateerd op 1 januari 2004, die deze leningsovereenkomst zou inhouden en door hem en erflater zou zijn ondertekend. [gedaagde 1] ontkent dat de handtekening onderaan deze akte van door erflater is geplaatst. Tijdens de mondelinge behandeling heeft [eiser] een stuk getoond waarvan hij stelt dat het de originele versie is van de productie die is overgelegd in deze procedure. [gedaagde 1] heeft verklaard haar standpunt te handhaven dat dit niet de handtekening is van erflater, ondanks dat zij deze handtekening tijdens de mondelinge behandeling dacht wel te herkennen. De rechtbank zal [eiser], die de bewijslast draagt van de echtheid van de handtekening,¹ in de gelegenheid stellen de echtheid van de handtekening door een handtekeningdeskundige te laten onderzoeken. De rechtbank zal [gedaagde 1] veroordelen tot medewerking aan dit onderzoek, in die zin dat zij op eerste verzoek zoveel mogelijk stukken aan [eiser] moet verstrekken waarop de handtekening van erflater en zo mogelijk ook zijn paraaf staat, bij voorkeur uit de periode van het opmaken van de leningsovereenkomst. Partijen kunnen daarbij bijvoorbeeld denken aan het (eventueel bij de notaris op te vragen) originele exemplaar van de huwelijkse voorwaarden die erflater en [gedaagde 1] zijn aangegaan op 26 februari 2003.

Uitgaande van de stand van de procedure op dit moment, zal de rechtbank gelet op het voorgaande partijen gelasten dan wel in de gelegenheid stellen achtereenvolgens de volgende rolhandelingen te verrichten:

Tijdens de mondelinge behandeling hebben beide partijen aangegeven ervoor open te staan een minnelijke regeling te beproeven. De rechtbank begreep dat het daarvoor helpend is als de hiervoor bedoelde informatie op tafel komt en er meer duidelijkheid komt over de standpunten van partijen. De rechtbank geeft partijen dan ook in overweging naar aanleiding van de stukken die zij van elkaar zullen ontvangen met elkaar in contact te treden en te bezien of zij er onderling uit kunnen komen.

verklaart [eiser] niet-ontvankelijk in zijn vorderingen jegens [gedaagde 2] en [gedaagde 3], en ook jegens [gedaagde 1], voor zover zij althans procedeert in de hoedanigheid van executeur;

laat [gedaagde 2] toe als tussenkomende partij in het geschil tussen [eiser] en [gedaagde 1];

houdt de beslissing omtrent de kosten van het incident aan;

beveelt [gedaagde 1] medewerking te verlenen aan het handtekeningonderzoek met betrekking tot de leningsovereenkomst gedateerd op 1 januari 2004, door op eerste verzoek van [eiser] hem zoveel mogelijk stukken te verstrekken waarop de handtekening en zo mogelijk paragraaf van erflater staat, bij voorkeur uit de periode van het opmaken van deze overeenkomst;

beveelt [gedaagde 1] op de rol van 7 oktober 2026 bij akte de informatie in het geding te brengen als hiervoor vermeld in 4.12 en 4.13;

stelt [eiser] en [gedaagde 2] in de gelegenheid om [dochter 1], [dochter 2] en [gedaagde 1] in haar hoedanigheid van vereffenaar als partij in het geding te betrekken door oproeping op de voet van artikel 118 Rv om op de rolzitting van 7 oktober 2026 in het geding te verschijnen, met dien verstande dat:

• deze oproeping middels deurwaardersexploot dient te geschieden,

• deze oproeping de eis dient de bevatten die [eiser] en [gedaagde 2] tegen hen instellen en de gronden van die eis,

• een afschrift van de oproeping dient te worden ingebracht tegen de rol van 21 oktober 2026,

• de oproeping moet vermelden dat partijen niet in persoon kunnen verschijnen, maar zich dienen te doen vertegenwoordigen door een advocaat en dat zij bij verschijning griffierecht verschuldigd zijn;

bepaalt dat de zaak vervolgens weer op de rol zal komen van vier weken daarna voor het nemen van een conclusie door [eiser] en [gedaagde 2] en opnieuw vier weken daarna voor het nemen van een conclusie door [gedaagde 1], [dochter 1] en [dochter 2] als hiervoor bedoeld onder 4.18 onder iii en iv;

houdt iedere verdere beslissing aan.

2984