ECLI:NL:RBAMS:2026:9720

Het verloop van de procedure blijkt uit:

• de dagvaarding van 4 november 2025 met producties,

• de conclusie van antwoord tevens eis in reconventie tevens incidentele conclusie tot inzage ex artikel 195 jo. 194 Rv en voorwaardelijk ex art. 195a jo. 194 Rv, met producties,

• het exploot tot oproeping ex artikel 118 Rv tevens houdende eis in reconventie en incidentele vordering tot inzage ex art. 195 jo. 194 Rv en voorwaardelijk ex art. 195a jo. 194 Rv, dat namens UG op 21 januari 2026 is betekend aan [naam], wonende te [plaats] (Zwitserland),

• de brief van 26 januari 2026 van mr. De Groot waarin bezwaar wordt gemaakt tegen de oproeping ex artikel 118 Rv,

• de beslissing van de rolrechter dat bij wijze van incident zal worden beslist over de toelaatbaarheid van de oproeping ex artikel 118 Rv,

• de conclusie van antwoord in het incident ex artikel 118 Rv van [eiser],

• de brief van 25 maart 2026 waarin (op verzoek van UG) een mondelinge behandeling in het incident ex artikel 118 Rv is gepland,

• het proces-verbaal van de mondelinge behandeling in het incident gehouden op 20 augustus 2026 en de daarin opgenomen processtukken en proceshandelingen.

Ten slotte is vonnis bepaald in het incident ex artikel 118 Rv.

De heer [naam] (hierna: [naam]) houdt 99% van de aandelen in [eiser], een vennootschap naar het recht van de Britse Maagdeneilanden.

Op 24 maart 2022 hebben UG en [eiser] een overeenkomst van opdracht gesloten (hierna: de Consultancy Agreement). Daarin is onder meer vermeld:

The Contractor shall receive an annual fixed fee of EUR 10,000,000 excluding VAT and other government levies (..) for providing the services. The annual fixed fee covers the services provided under this agreement as well as all the expenses incurred by the Contractor in connection with the performance of the agreement. The annual fixed fee will be paid against an invoice issued by the Contractor with a payment term of 8 business days.

The agreement is governed by the laws of the Netherlands. Any dispute that may arise in connection with the present agreement of further agreements that may result therefrom will be brought before the competent court in Amsterdam, the Netherlands, which shall have exclusive jurisdiction in connection with such dispute.”’

In november 2023 hebben partijen een Amendment to the Consultancy Agreement dated 24 March 2022 ondertekend waarin is overeengekomen de jaarlijkse vaste consultancyvergoeding met ingang van 1 oktober 2023 te verhogen naar € 12.000.000 per jaar.

In januari 2025 heeft UG de factuur van [eiser] voor € 6.000.000 betreffende het eerste half jaar van 2025 betaald.

Bij brief van 16 juni 2025 heeft (onder meer) UG aan [naam] bericht:

Vervolgens is een geschil tussen partijen ontstaan dat in deze procedure aan de orde is.

[eiser] vordert in conventie veroordeling van UG tot betaling van een bedrag van € 6.000.000 betreffende de vaste consultancyvergoeding over de tweede helft van 2025, alsmede de variabele vergoeding over 2025, te vermeerderen met rente en kosten.

UG vordert in reconventie – samengevat – een verklaring voor recht dat de Consultancy Agreement is vernietigd, althans wordt vernietigd, per 1 januari 2022 dan wel 1 januari 2023, en anders niet is verlengd voor het jaar 2025. Dit alles met hoofdelijke veroordeling van [eiser] en [naam] tot terugbetaling van de door [eiser] ontvangen consultancyvergoedingen van € 60.897.700,73 indien de Consultancy Agremeent per 1 januari 2022 is vernietigd, of € 44.495.285,82 indien de Consultancy Agreement per 1 januari 2023 is vernietigd en anders € 6.000.000 indien de Consultancy Agreement niet is verlengd dan wel is ontbonden voor 2025. Indien de Consultancy Agreement niet per 1 januari 2025 of daarvoor is vernietigd vordert UG hoofdelijke veroordeling van [eiser] en [naam] tot betaling van gedeclareerde onkosten en ontvangen aanvullende vergoedingen ten bedrage van € 15.820.802,73 en GBP 162.000. Alle bedragen te vermeerderen met wettelijke rente.

UG vordert – samengevat – afgifte van bescheiden op grond van artikel 195 Rv, en voorwaardelijk (indien artikel 195 Rv niet geldt ten aanzien van [naam]) op grond van artikel 195a Rv.

[eiser] voert in deze fase van de procedure verweer tegen het incident tot oproeping van [naam] als derde in de procedure. Volgens haar is niet voldaan aan de vereisten van artikel 118 Rv. De wens van UG om, behalve tegen [eiser], in afwijking van artikel 136 Rv ook een vordering in reconventie in te stellen tegen [naam], is onvoldoende om oproeping van [naam] toe te staan. Bovendien zou dat leiden tot omzeiling van de internationale bevoegdheidsregels. [naam] woont immers in Zwitserland, zodat op grond van de hoofdregel van artikel 2 lid 1 EVEX II¹ de Zwitserse rechter bevoegd is om kennis te nemen van een eventuele vordering van UG tegen hem.

UG heeft een oproepingsexploot ex artikel 118 Rv uitgebracht zonder daartoe voorafgaand toestemming van de rechtbank te vragen. Hoewel geen sprake is van een in de wet erkende incidentele vordering,² kan achteraf toetsing plaatsvinden waarbij de rechtbank beslist of oproeping van een derde als partij in het geding wordt toegelaten.³ De rolrechter heeft bepaald dat daarover bij vonnis in incident (dit vonnis) zal worden beslist.

Deze rechtbank heeft rechtsmacht kennis te nemen van de vorderingen van [eiser] op UG – en de tegenvorderingen van UG op [eiser], omdat de forumkeuze uit de opdrachtovereenkomst tussen partijen voldoet aan de eisen van artikel 25 lid 1 Brussel I bis⁴ en de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie (verder: HvJ EU⁵) over dat artikel.

Artikel 118 Rv geeft (procedurele) regels voor de oproeping van derden in het geding. De bepaling is gebaseerd op artikel 12a Rv (oud) en strekte er aanvankelijk toe dat de eiser na aanvang van het geding alsnog een noodzakelijke derde kon oproepen in het geding.

Oproeping van een derde is noodzakelijk voor de beslissing over de rechtsbetrekking in geschil indien sprake is van een processueel ondeelbare rechtsverhouding of op basis van een uitdrukkelijke wettelijke bepaling.

Verder kan er reden zijn voor oproeping van een derde met het oog op herstel van processuele verwikkelingen. De voorbeelden daarvan in de jurisprudentie¹⁰ vertonen geen gelijkenis met deze zaak. Er is geen sprake van een (verschoonbare¹¹) vergissing aan de zijde van UG omtrent de identiteit of hoedanigheid van haar wederpartij. Evenmin is sprake van een wederpartij die opgehouden is te bestaan of de beschikkingsbevoegdheid over haar vermogen heeft verloren. UG kan simpelweg een eigen separate dagvaarding uitbrengen tegen [naam].

Hoewel artikel 118 Rv niet uitsluit dat de rechter kán toestaan dat de eiser (indien dat zinvol is) ontbrekende (beweerdelijke) hoofdelijk schuldenaren in een lopende procedure betrekt¹², gaat het in dit geval om een gedaagde die een derde (beweerdelijk hoofdelijk schuldenaar) wenst op te roepen om een vordering jegens die derde geldend te maken. Dat onderscheid is van belang zoals uit het hiernavolgende blijkt.

Op grond van artikel 136 Rv kan een vordering in reconventie alleen worden ingesteld tegen de processuele wederpartij (de eiser in conventie). Doorgaans zal dit de oorspronkelijke eiser zijn maar het kan ook een tussengekomen derde zijn, mits die derde een vordering tegen gedaagde heeft ingesteld en ten opzichte van gedaagde dus ook als ‘eiser’ kan worden aangemerkt.¹³ Daarvan is in dit geval geen sprake. [naam] heeft immers geen vordering ingesteld tegen UG. In feite is dus ook geen sprake van een vordering in reconventie van UG tegen [naam]. Als gedaagde (UG) zou worden toegestaan in deze procedure zonder extra griffierecht verschuldigd te worden een vordering in te stellen tegen een derde ([naam]) zou dat in feite een vordering in conventie zijn van UG tegen [naam]. [naam] zou dan echter wel griffierecht verschuldigd zijn en hem zou de mogelijkheid worden ontnomen om zelf een vordering in reconventie tegen UG in te stellen, welke mogelijkheid hem wel toekomt indien UG simpelweg een eigen separate dagvaarding uitbrengt tegen [naam]. Het ligt dan ook niet voor de hand dit toe te staan.¹⁴

Ook uit het arrest van de Hoge Raad van 20 maart 2020¹⁵ kan niet worden afgeleid dat in dit geval oproeping van een natuurlijk persoon (de ‘ultimate benificial owner’ van de contractuele wederpartij, die 99% van de aandelen houdt) naast de rechtspersoon [eiser] moet plaatsvinden. De Hoge Raad overwoog in genoemd arrest:

In het door de Hoge Raad berechte geval ging het om een vennootschap onder firma (hierna: vof) die wel op eigen naam in rechte kan optreden maar geen rechtspersoonlijkheid heeft en die evenmin zelfstandig draagster is van subjectieve rechten en verplichtingen. Een overeenkomst met een vof moet dan ook worden aangemerkt als een overeenkomst met de gezamenlijke vennoten in hun hoedanigheid van vennoten.¹⁶ Op grond van artikel 18 Wetboek van Koophandel is elke vennoot hoofdelijk verbonden voor de verbintenissen van de vof. Een schuldeiser van de gezamenlijke vennoten kan zijn vordering zowel geldend maken tegen de gezamenlijke vennoten (‘tegen de vof’) als tegen iedere vennoot afzonderlijk. Dat is een verschil met de situatie in deze zaak. [eiser] heeft immers wel rechtspersoonlijkheid, terwijl de positie van [naam] niet gelijk kan worden gesteld met die van een vennoot in een vennootschap onder firma. Overigens was in de zaak die tot dit arrest heeft geleid in eerste aanleg door eiser (de vof) geen bezwaar gemaakt tegen de door gedaagde ingestelde ‘vordering in reconventie’ tegen de vennoot (die formeel geen procespartij was) en was er evenmin een beroep op gedaan dat deze vordering tegen de verkeerde partij was ingesteld. In zoverre zou het geval dus ook kunnen worden geschaard onder herstel van processuele verwikkelingen.¹⁷

Uit hetgeen de Hoge Raad heeft overwogen volgt verder dat voor oproeping van een derde in het geding slechts beperkt ruimte is wanneer de reden voor oproeping is gelegen in de juridische verhouding tussen partijen of één van hen en een derde. De Hoge Raad heeft namelijk gekozen voor een formulering die expliciet is toegespitst op de merites van de zaak waarover hij diende te oordelen. In het arrest zijn geen aanknopingspunten te vinden dat de Hoge Raad ook het oog heeft gehad op een geval als het onderhavige, waarbij gedaagde een derde in het geding wil oproepen met het enkele doel een vordering op die derde in te stellen om proceseconomische redenen.

De oproeping van [naam] heeft al geleid tot vertraging in de hoofdzaak en zal leiden tot verdere vertraging van de procedure. Daarbij is relevant dat [naam] woonplaats heeft in Zwitserland. Als UG wordt toegestaan [naam] als derde op te roepen in deze procedure, dient deze rechtbank (ambtshalve) te beslissen over de rechtsmacht voor de vorderingen van UG op [naam], ongeacht of hij verschijnt of niet. Ook bij het verlenen van verstek tegen in het buitenland woonachtige (rechts)personen is immers noodzakelijk dat wordt vastgesteld dat de rechtbank internationaal bevoegd is. Dit houdt in dat als UG wordt toegestaan [naam] als derde op te roepen in deze procedure, een onderzoek naar de internationale bevoegdheid van deze rechtbank noodzakelijk zal worden. Daarom zal de rechtbank in deze fase een voorlopig oordeel geven over de rechtsmacht ten aanzien van de vorderingen die UG wenst in te stellen op [naam], op basis van de standpunten die partijen daarover hebben ingenomen.

Zoals uit die voorlopige beoordeling blijkt komt de rechtbank geen rechtsmacht toe voor de vorderingen van UG op [naam] (zie hierna in 4.17 e.v.), zodat de oproeping van [naam] op grond van artikel 118 Rv zinledig is. Ook om die reden is oproeping in strijd met de goede procesorde.

In beginsel dient [naam] te worden gedagvaard voor een Zwitserse rechter (de hoofdregel van internationale bevoegdheidsregels, in dit geval artikel 2 lid 1 EVEX II). Uit artikel 3 lid 1 EVEX II volgt dat daarop in bijzondere gevallen (als bepaald in de artikelen 5 tot en met 24 EVEX II) een uitzondering kan worden gemaakt. De bepalingen in EVEX II moeten op overeenkomstige wijze worden toegepast als de parallelle bepalingen in Brussel I bis¹⁸.

UG stelt in deze procedure dat de rechtsmacht van deze rechtbank voor haar (tegen)vorderingen op [naam] volgt uit artikel 6 lid 3 EVEX II¹⁹ en de forumkeuze in de opdrachtovereenkomst tussen haar en [eiser]. De rechtbank volgt UG daarin niet.

UG betoogt dat uit artikel 6 lid 3 EVEX II volgt dat een tegenvordering kan worden ingesteld bij het gerecht waar een samenhangende vordering is ingesteld. In dit geval zijn de vorderingen van UG op [naam] gebaseerd op dezelfde overeenkomst en rechtsfeiten als waarop de vorderingen van [eiser] op UG zijn gebaseerd. Daarom heeft deze rechtbank op grond van artikel 6 lid 3 EVEX II rechtsmacht voor de vorderingen van UG op [naam], zoals blijkt uit de arresten Kostanjevec²⁰ en Danværn²¹ van het HvJ EU en verder het arrest van de Hoge Raad in de zaak Inversiones/Cancun II²² (dat verwijst naar het arrest Kostanjevec), aldus steeds UG.

UG is bij haar beroep op artikel 6 lid 3 EVEX II in het geheel niet ingegaan op het betoog van [eiser] dat uit die drie arresten blijkt dat een tegenvordering slechts kan worden ingesteld tegen dezelfde persoon/eiser die de oorspronkelijke vordering heeft ingesteld. [eiser] heeft daarbij gewezen op de door het HvJ EU gebruikte woorden “tussen dezelfde partijen” en door de Hoge Raad “wederzijdse aanspraken” bij de uitleg (of toepassing) van de internationale bevoegdheidsregel voor een tegenvordering. In het arrest Danværn spreekt het HvJ EU nadrukkelijk over veroordeling van de “verzoeker” tot betaling van een schuld “jegens hem” (de verweerder). Anders dan UG heeft gesteld is voor de toepassing van artikel 6 lid 3 EVEX II kennelijk van belang dat daadwerkelijk sprake is van een “tegenvordering” tegen de oorspronkelijke verzoeker/eiser.

De rechtbank volgt evenmin de stellingen van UG dat [naam] gebonden is aan de forumkeuze²³ in de opdrachtovereenkomst tussen haar en [eiser].

[naam] is geen partij bij de opdrachtovereenkomst tussen UG en [eiser], zodat tussen UG en [naam] geen sprake is van een wilsovereenstemming²⁴ voor deze rechtbank als forum voor geschillen.

UG betoogt dat een derde onder omstandigheden kan worden geacht te hebben ingestemd met de forumkeuze die andere partijen hebben gemaakt. De voorwaarden daarvoor zijn afhankelijk van de aard van de overeenkomst²⁵, in dit geval de opdrachtovereenkomst tussen haar en [eiser] waarin een forumkeuze voor deze rechtbank is opgenomen. In die opdrachtovereenkomst is afgesproken dat [naam] de opdracht in persoon zal uitvoeren (en ook heeft uitgevoerd). Volgens UG leidt dat tot hoofdelijke aansprakelijkheid (artikel 7:404 BW) en persoonlijke gebondenheid van [naam] aan de bedingen uit de opdrachtovereenkomst tussen [eiser] en UG, en daarmee ook aan de forumkeuze in die opdrachtovereenkomst.

Het HvJ EU heeft in enkele gevallen²⁶ een uitzondering gemaakt op de vereiste wilsovereenstemming tussen (beoogde) procespartijen voor een bepaald gerecht in een lidstaat van de EU (of verdragsluitende staten bij EVEX II), waarbij de aard van de overeenkomst van doorslaggevend belang is.

Anders dan UG heeft betoogd is de opdrachtovereenkomst tussen haar en [eiser] niet van die aard. Die opdrachtovereenkomst is gesloten met het doel dat [naam] de opdrachtwerkzaamheden namens [eiser] zou uitvoeren. Dat heeft hij ook gedaan. Het uitvoeren van die opdrachtwerkzaamheden kan niet worden gelijkgesteld aan het impliciet aanvaarden van een forumkeuze opgenomen in de statuten van een vennootschap waarin de derde gaat deelnemen onder aanvaarding van die statuten.²⁷ Evenmin is de opdrachtovereenkomst en het uitvoeren van de opdrachtwerkzaamheden te vergelijken met internationaal zeetransport en de daarin gebruikte cognossementen (met een forumkeuze) tussen de vervoerder en de inlader (of afzender), waarbij de derde-cognossementhouder (naar toepasselijk nationaal recht) dient te worden gezien als rechtsopvolger van de inlader, zodat het forumkeuzebeding aan hem kan worden tegengeworpen.²⁸ Tot slot is in dit geval geen sprake van rechtsopvolging in algemene zin waardoor de opvolger gebonden is aan een forumkeuze van de partij die in rechte is opgevolgd.²⁹

Wat er ook zij van de stellingen van UG over de hoofdelijke aansprakelijkheid en persoonlijke gebondenheid van [naam] bij de opdrachtovereenkomst, de aard van die overeenkomst is niet voldoende om een uitzondering te maken op de benodigde wilsovereenstemming bij een forumkeuze tussen procespartijen.

UG heeft geen beroep gedaan op een andere bijzondere bevoegdheidsregel en zonder nadere feiten en omstandigheden lijkt een andere bevoegdheidsgrondslag niet aan de orde.

Uit het voorgaande volgt dat op dit moment niet kan worden vastgesteld dat deze rechtbank rechtsmacht toekomt voor de vorderingen die UG meent te hebben op [naam]. In dat geval zal de oproeping van [naam] als derde in deze procedure zinledig zijn en in die zin niet in overeenstemming met de goede procesorde.

Naast dit alles is ook van belang dat [naam] een aanvullende termijn moet worden gegund om zich te stellen als UG wordt toegestaan hem op te roepen in deze procedure, waarna dus hoe dan ook moet worden geoordeeld over de rechtsmacht. Dit alles zal leiden tot onredelijke vertraging van de procedure (artikel 20 Rv). Het belang van UG om haar vorderingen op [naam] aan een rechter voor te leggen kan ook op andere wijze, zonder impact op deze procedure, worden bereikt: door een dagvaarding in te stellen tegen [naam] voor een daartoe bevoegd gerecht.

[eiser] heeft ter zitting te kennen gegeven een verzoek te overwegen tot splitsing van de behandeling van haar vordering in conventie en de vordering van UG in reconventie. Vooralsnog zijn er geen feiten en omstandigheden bekend bij de rechtbank die rechtvaardigen dat de behandeling van deze vorderingen wordt gesplitst (artikel 138 Rv). Op dit moment ligt een gelijktijdige behandeling van de vorderingen over en weer meer voor de hand dan een splitsing.

[eiser] heeft verder ter zitting verklaard dat een termijn van 10 weken na de mondelinge behandeling in het artikel 118 Rv incident – of 6 weken na dit vonnis in incident – voldoende is voor het dienen van antwoord in reconventie en in het incident op grond van artikel 195 jo 194 Rv en, voorwaardelijk, artikel 195a jo 194 Rv. [eiser] zal daartoe in de gelegenheid worden gesteld op die termijn.

wijst de incidentele vordering tot oproeping van [naam] als derde in het geding af,

veroordeelt UG in de kosten van het incident, tot op heden begroot op € 1.495, te vermeerderen met € 98 aan salaris advocaat en de betekeningskosten in geval UG niet binnen 14 dagen na aanschrijving aan dit vonnis voldoet en dit vonnis moet worden betekend,

verwijst de zaak naar de rol van 28 oktober 2026 voor conclusie van antwoord in het incident tot inzage ex art. 195 jo. 194 Rv en, voorwaardelijk, ex art. 195a jo. 194 Rv en tevens conclusie van antwoord in reconventie aan de zijde van [eiser],

houdt iedere verdere beslissing aan.