ECLI:NL:RBZWB:2026:8756

Met het besluit van 16 november 2023 (kenmerk UHT-DCHA, primair besluit) heeft de Dienst Toeslagen aan eiser medegedeeld dat hij niet in aanmerking komt voor compensatie. Eiser heeft bezwaar gemaakt tegen het primaire besluit.

Met het bestreden besluit van 31 juli 2025 heeft de Dienst Toeslagen het bezwaar van eiser tegen het primaire besluit gedeeltelijk gegrond verklaard en wel in die zin dat compensatie is toegekend vanwege de hardheidsregeling voor toeslagjaar 2007 en compensatie vanwege vooringenomenheid voor de toeslagjaren 2008 en 2009. Er is geen sprake van een onterechte Opzet/Grove Schuld (O/GS)-kwalificatie voor de jaren 2007, 2008 en 2009. Uit de berekening volgt een totaalbedrag aan vergoedingen van € 31.446,-.

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

De Dienst Toeslagen heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

De rechtbank heeft het beroep op 7 juli 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres, vergezeld door haar dochter [dochter] en bijgestaan door de gemachtigde van eisers, en mr. [gemachtigde] namens de Dienst Toeslagen.

De rechtbank heeft de uitspraaktermijn verlengd.

Eisers zijn van mening dat eiser én eiseres direct belanghebbenden zijn bij het bestreden besluit, omdat zij samen een economische, sociale en juridische eenheid vormen.

Naar het oordeel van de rechtbank wordt eiseres door het bestreden besluit niet rechtstreeks in haar belangen getroffen en is zij daarom geen belanghebbende bij dit besluit. Daartoe overweegt de rechtbank dat eiser degene is die kinderopvangtoeslag heeft ontvangen en ook om herbeoordeling heeft gevraagd. Het primaire besluit, waarin aan eiser is medegedeeld dat hij geen recht heeft op compensatie voor de jaren 2007 tot en met 2009 is naar aanleiding van eisers bezwaar gegrond verklaard, waarna aan hem alsnog compensatie is toegekend voor de jaren 2007, 2008 en 2009. Het bestreden besluit raakt daarom uitsluitend het belang van eiser rechtstreeks. Dat eiseres ten tijde van de genoten kinderopvangtoeslag als toeslagpartner werd aangemerkt en nog altijd met eiser is getrouwd, maakt niet dat zij een rechtstreeks, eigen belang heeft bij het bestreden besluit. Daarin is immers alleen op de bezwaren van eiser beslist. Voor zover eiseres een financieel belang heeft bij toekenning van (meer) compensatie aan eiser, is dat een afgeleid belang.

Gelet op het voorgaande zal het beroep van eiseres niet-ontvankelijk worden verklaard.

De Dienst Toeslagen heeft toegelicht dat in de bezwaarfase een bezwaardossier is toegestuurd. In dit geval is in de beroepsfase ook het ouderdossier verstrekt, waar veel gemachtigden en ouders prijs op stellen. Verstrekking van zowel het bezwaardossier als het ouderdossier maakt het pakket stukken omvangrijk.

De rechtbank overweegt dat het uitgangspunt van de hersteloperatie is dat gedupeerde ouders alsnog ontvangen wat ten onrechte is teruggevorderd of onthouden, aangevuld met een vergoeding voor materiële en immateriële schade. Uit artikel 2.1, eerste lid, van de Wht volgt dat de Dienst Toeslagen compensatie toekent aan een aanvrager die schade heeft geleden doordat ten aanzien van hem in de periode vóór 23 oktober 2019 bij de beoordeling van het recht op kinderopvangtoeslag sprake is geweest van institutionele vooringenomenheid of doordat de toepassing van wettelijke regelingen heeft geleid tot onbillijkheden van overwegende aard als gevolg van de hardheid waarmee het wettelijke systeem vóór 23 oktober 2019 werd toegepast. Om voor compensatie in aanmerking te komen, dient dus in ieder geval sprake te zijn van schade die eiser daadwerkelijk heeft geleden als gevolg van de institutionele vooringenomenheid of van de hardheid bij de Dienst Toeslagen die heeft geleid tot een terugvordering van kinderopvangtoeslag of tot stopzetting van de voorschotverlening.

Tussen partijen is niet in geschil dat eiser recht heeft op compensatie op grond van de hardheidsregeling voor het toeslagjaar 2007 en vanwege vooringenomenheid voor de toeslagjaren 2008 en 2009.

Ter beoordeling ligt de vraag voor of de Dienst Toeslagen in de compensatieberekening voor de toeslagjaren 2007, 2008 en 2009 de juiste bedragen heeft gehanteerd. Om deze vraag te kunnen beantwoorden, moet worden beoordeeld welke terugvordering het gevolg is van vooringenomen handelen door de Belastingdienst/Toeslagen of van hardheid van het wettelijk systeem.

Eiser verwijst naar bedragen in de compensatieberekening zonder de component binnen de berekening te benoemen. De Dienst Toeslagen heeft de grond van eiser aangemerkt als een betwisting van de bedragen in component D. Eiser heeft dit niet betwist. Uit de stukken volgt dat bij de componenten A en D steeds dezelfde bedragen zijn genoemd.

De gemachtigde van eiser heeft ter zitting verklaard dat over het toeslagjaar 2007 geen verschil van mening meer bestaat. De rechtbank beschouwt deze mededeling als intrekking van de beroepsgrond over het toeslagjaar 2007. De toegekende compensatie over dit toeslagjaar behoeft daarom geen bespreking meer.

De rechtbank constateert dat eiser in april 2008 een aanvraag heeft ingediend voor kinderopvangtoeslag voor twee kinderen met ingang van 1 januari 2007. Daarop heeft de Belastingdienst/Toeslagen twee beschikkingen genomen met dagtekening 7 april 2008, namelijk een voorschot voor 2007 en een voorschot voor 2008. Vervolgens is in april 2008 aan de Belastingdienst/Toeslagen doorgegeven dat de kinderopvangtoeslag voor het derde kind (geboortejaar 1994) voor het toeslagjaar 2007 per 7 september 2007 wordt stopgezet. Volgens eiser had deze stopzetting ook voor het jaar 2008 moeten worden doorgevoerd. De rechtbank volgt eisers standpunt niet. De stopzetting van de kinderopvangtoeslag voor het jaar 2007 zonder vermelding waarom de toeslag voor dat jaar is stopgezet, hoefde niet automatisch tot een stopzetting van de kinderopvangtoeslag voor het jaar 2008 te leiden. Vaststaat dat de stopzetting van de kinderopvangtoeslag voor het derde kind voor het jaar 2008 pas op 2 oktober 2008 is doorgegeven en dat dit heeft geleid tot een neerwaartse bijstelling van het recht op kinderopvangtoeslag naar een bedrag van € 6.473,- en terugvordering van te veel uitbetaalde voorschotten. Dit betreft een reguliere wijziging. Er was dus geen sprake van vooringenomen handelen of hardheid van het stelsel.

In 2010 is een tweede neerwaartse bijstelling van de kinderopvangtoeslag over het toeslagjaar 2008 gevolgd, namelijk van € 6.473,- naar nihil. De Dienst Toeslagen heeft erkend dat bij deze neerwaartse bijstelling sprake was van vooringenomen handelen. Het voorschot is namelijk gewijzigd naar nihil vanwege het niet ontvangen van informatie over de definitief gemaakte opvangkosten, terwijl niet kan worden vastgesteld dat uitvraagbrieven zijn verzonden aan eiser. Dit betekent dat de Dienst Toeslagen bij de berekening van de compensatie over 2008 voor component D terecht is uitgegaan van het bedrag van € 6.473,-. De grond van eiser slaagt niet.

De rechtbank concludeert dat de Dienst Toeslagen de hoogte van de toegekende compensatie voor de toeslagjaren 2007, 2008 en 2009 juist heeft vastgesteld. Het beroep van eiser zal daarom ongegrond worden verklaard.