ECLI:NL:RBOVE:2026:6387

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat het primair ten laste gelegde wettig en overtuigend bewezen is.

De raadsvrouw heeft vrijspraak bepleit.

Vaststelling van de feiten en omstandigheden

De rechtbank stelt op grond van de inhoud van het dossier en het behandelde ter terechtzitting de volgende feiten en omstandigheden vast.

Medeverdachte [medeverdachte 1] (hierna: [medeverdachte 1] ) heeft [slachtoffer] (hierna: [slachtoffer] ) benaderd via een Snapchat-account onder de valse naam ‘ [bijnaam 1] ’. Zij heeft een afspraak met hem gemaakt om elkaar op zaterdag 14 september 2024 in [plaats] bij het station te ontmoeten. Een dag voor de ontmoeting, op 13 september 2024, heeft medeverdachte [medeverdachte 2] (hierna: [medeverdachte 2] ) berichten gestuurd naar verdachte met de woorden "ik ga straks nog em na die [slachtoffer] " en "haha em hem pakken". De volgende ochtend zei [medeverdachte 2] dat hij [slachtoffer] in een ‘setup’ wilde gooien. Later die dag heeft [medeverdachte 1] [slachtoffer] opgepikt en meegenomen naar een schoolgebouw aan de [adres 2] , waar verdachte en [medeverdachte 2] ook bleken te zijn. Ondertussen werden vanaf het telefoontoestel van [medeverdachte 2] berichten gestuurd naar de telefoon van [medeverdachte 1] met de teksten: "Schatje loop zo deze kant beetje op oke ik en broer wachten hier.", “Kom hier." "Nu.", "Wij wachter achter die school.", "Kom hier heen want dan kan die sws ni weg.”, "Top." "Waar ben je nu.". Bij het schoolgebouw kwamen verdachte en [medeverdachte 2] direct naar [slachtoffer] toe en vroegen zij om geld. [medeverdachte 2] had een (soort) priem bij zich en liet die aan [slachtoffer] zien. Verdachte en [medeverdachte 2] hebben onder meer tegen [slachtoffer] gezegd dat zij niet alleen waren, dat zij mensen in [plaats] kennen, dat zij een mes en een pistool op zak hadden. Ook hebben zij in de buiktas van [slachtoffer] gekeken. [slachtoffer] heeft daarop, uit angst en onder dreiging van geweld, zijn shag, wiet en vloei aan verdachte en [medeverdachte 2] gegeven. [medeverdachte 1] heeft ook in de buiktas van [slachtoffer] gekeken en zij zei dat zij de Clipper aansteker uit die tas wilde hebben. Hierop heeft [slachtoffer] , nog altijd onder invloed van de dreigende setting, zijn aansteker aan haar gegeven. Verdachte, [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] zijn na het incident samen weggegaan en verdachte heeft de priem verstopt. Kort na het incident werden verdachte, [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] door de politie aangehouden. Bij [medeverdachte 2] werden de wiet en shag van [slachtoffer] aangetroffen. [medeverdachte 1] was in het bezit van de aansteker van [slachtoffer] .

Bewijsoverwegingen en conclusie

De rechtbank heeft geen enkele reden te twijfelen aan de juistheid van de verklaring van [slachtoffer] . De verklaring is vrijwel direct na de gebeurtenissen afgelegd, waarbij ook de emoties die het voorval bij [slachtoffer] teweeg hebben gebracht duidelijk zijn waargenomen. Bovendien vindt de aangifte van [slachtoffer] ten aanzien van de handelingen die zijn gepleegd, de daarbij gebruikte bewoordingen, de betrokkenheid van verdachte en het feit dat [slachtoffer] goederen heeft afgegeven, steun in de verklaringen van [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] .

De rechtbank overweegt daarbij dat er weliswaar verschillen zijn in de verklaringen die [medeverdachte 1] heeft afgelegd, maar in de kern ondersteunen die verklaringen op cruciale onderdelen de verklaring van [slachtoffer] over de feitelijke gang van zaken en in zoverre ook de geloofwaardigheid daarvan. De rechtbank zal die verklaringen dan ook voor het bewijs gebruiken.

Op grond van de vastgestelde feiten en omstandigheden acht de rechtbank bewezen dat de in de tenlastelegging genoemde goederen door [slachtoffer] zijn afgegeven, dat daarbij de in de tenlastelegging genoemde woorden zijn gebruikt en dat ook de genoemde priem is gebruikt om dit mogelijk te maken. Uit de verklaring van [medeverdachte 1] dat dat verdachte [slachtoffer] wilde terugpakken (voor iets wat [slachtoffer] zou hebben gezegd) en sprake was van een ‘setup’, leidt de rechtbank af dat verdachte, [verdachte] en [medeverdachte 1] vooraf wisten dat mogelijk geweld zou worden gebruikt bij de ontmoeting. Ook had [medeverdachte 2] de dag daarvoor naar verdachte een bericht gestuurd met de strekking dat hij [slachtoffer] zou pakken. De ontkennende verklaring van verdachte met betrekking tot zijn betrokkenheid acht de rechtbank in het licht van het voorgaande niet geloofwaardig.

De rechtbank is van oordeel dat sprake is geweest van een gezamenlijk plan en een gezamenlijke uitvoering van de afpersing. Verdachte, [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] waren in elkaars nabijheid voorafgaand, gedurende en na het incident, in de volle wetenschap van wat hun bedoeling was, namelijk spullen afhandig maken van [slachtoffer] . Geen van hen heeft zich op enig moment gedistantieerd of geprobeerd de ander tegen te houden. Ook waren zij na het incident in het bezit van de buit. Door betrokken te zijn en te blijven, is naar het oordeel van de rechtbank de bijdrage van verdachte van voldoende gewicht geweest om te kunnen spreken van een nauwe en bewuste samenwerking en dus van medeplegen. Dat mogelijk niet alle afpersingshandelingen door verdachte zelf zijn begaan, is niet vereist om tot een bewezenverklaring te komen.

De rechtbank acht op grond van de in de bijlage opgenomen bewijsmiddelen waarin zijn vervat de redengevende feiten en omstandigheden waarop de bewezenverklaring steunt wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het primair ten laste gelegde feit heeft begaan, met dien verstande dat:

primair

hij op of omstreeks 14 september 2024 te Enschede, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, met het oogmerk om zich en/of een ander wederrechtelijk te bevoordelen door bedreiging met geweld [slachtoffer] heeft gedwongen tot de afgifte van shag, wiet en vloei, in elk geval enig goed, die geheel of ten dele aan die [slachtoffer] en/of een derde toebehoorde(n) door- tegen die [slachtoffer] te zeggen dat ze niet alleen zijn en/of dat ze mensen in [plaats] kennen en/of dat ze een mes en een pistool op zak hebben, althans woorden van soortgelijke aard en/of strekking en/of- een mes en/of priem, althans een scherp en/of puntig voorwerp, aan die [slachtoffer] te tonen.

De rechtbank acht niet bewezen wat aan verdachte primair meer of anders is ten laste gelegd, zodat zij hem daarvan zal vrijspreken.

De in de tenlastelegging voorkomende taal- en/of schrijffouten zijn verbeterd in de bewezenverklaring. De verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging.

De officier van justitie heeft gevorderd dat aan verdachte wordt opgelegd een gevangenisstraf voor de duur van 120 dagen, waarvan 116 dagen voorwaardelijk, met aftrek van het voorarrest, en een proeftijd van drie jaar. Als bijzondere voorwaarden dienen de voorwaarden te gelden zoals die door de reclassering zijn geadviseerd. Verder heeft officier van justitie gevorderd dat aan verdachte wordt opgelegd een taakstraf (werkstraf) voor de duur van 60 uur, bij niet naar behoren verrichten te vervangen door 30 dagen hechtenis.

De raadsvrouw heeft aangevoerd dat bij een bewezenverklaring een voorwaardelijke gevangenisstraf met daaraan gekoppeld bijzondere voorwaarden en eventueel een taakstraf een passende straf is.

Bij de strafoplegging houdt de rechtbank rekening met de aard en de ernst van het gepleegde feit, de omstandigheden waaronder dit is begaan en de persoon van verdachte zoals die uit het dossier en tijdens de behandeling ter terechtzitting naar voren zijn gekomen. De rechtbank acht daarbij in het bijzonder het volgende van belang.

De ernst van het feit

Verdachte heeft zich als mededader schuldig gemaakt aan afpersing waarbij het slachtoffer is misleid om naar een stille locatie te komen waar hij volledig was overgeleverd aan zijn berovers. Het slachtoffer zich niet bewust van deze ‘setup’. Onder dreiging van geweld heeft het slachtoffer spullen moeten afgeven, waarbij zelfs een priem werd getoond. Dit moet zeer beangstigend zijn geweest. Verdachte en ook zijn mededaders hebben geen respect getoond voor de geestelijke integriteit en het persoonlijke eigendom van het slachtoffer. Slachtoffers van feiten als deze gaan vaak nog lang gebukt onder de (psychische) gevolgen daarvan, wat in deze zaak ook blijkt uit de door het slachtoffer, een kwetsbare jongen, ter terechtzitting afgelegde verklaring en het verzoek tot schadevergoeding. De rechtbank rekent dit alles ook verdachte zwaar aan.

De persoon van verdachte

Uit het strafblad van verdachte van 21 juli 2026 blijkt dat hij niet eerder voor een strafbaar feit is veroordeeld.

In het rapport van de reclassering van 10 september 2026 wordt onder meer beschreven, zakelijk weergegeven, dat vanwege de ontkennende proceshouding van verdachte het voor de reclassering niet mogelijk is om criminogene factoren te duiden. Verdachte heeft sinds zijn aanhouding in september 2024 geen contact meer gehad met de medeverdachten gezien het contactverbod dat is opgelegd. Verdachte zegt ook geen contact meer met hen te willen in de toekomst, omdat hij het gevoel heeft dat zij hem er hebben ingeluisd en hij door toedoen van hen met justitie in contact is gekomen. Verdachte kent een belast verleden. Zijn turbulente jeugd heeft ervoor gezorgd dat verdachte weinig vertrouwen heeft in mensen om hem heen. Hij is gewend zaken alleen te moeten oplossen waardoor hij lastig om hulp kan vragen. Het verkrijgen van stabiliteit op verschillende leefgebieden zoals huisvesting en financiën heeft lang stil gelegen omdat verdachte onvoldoende in staat is gebleken om hier zelfstandig mee aan de slag te gaan. Sinds 21 juli 2025 woont verdachte bij [instelling] . Hij heeft een eigen woning en ontvangt meermaals per week begeleiding. Sinds de inzet van [instelling] is duidelijk geworden dat verdachte met name op het gebied van (administratieve) regelzaken meer begeleiding nodig heeft dan aanvankelijk werd gedacht. De huisvesting en begeleiding van [instelling] kan worden gezien als beschermende factor. De afgelopen periode zijn positieve stappen gezet, mede dankzij de inzet van [instelling] en het lopende reclasseringstoezicht. Er is meer stabiliteit ontstaan op verschillende leefgebieden. Tegelijkertijd blijft zichtbaar dat verdachte op meerdere leefgebieden ondersteuning nodig heeft en nog onvoldoende in staat is om zonder begeleiding stabiel te functioneren. Wat daarbij opvalt, is dat verdachte begeleiding goed weet te benutten zolang het relatief goed met hem gaat. Op momenten van spanning, stress of emotionele belasting trekt hij zich echter sneller terug en neemt de bereidheid om hulp te accepteren af, terwijl juist dan ondersteuning het meest nodig is. Hierdoor bestaat het risico dat problemen zich opnieuw opstapelen zonder dat hij zelf tijdig om hulp vraagt. De reclassering acht het daarom noodzakelijk dat de ingezette interventies worden voortgezet. Voortdurende begeleiding, monitoring en het bieden van structuur blijven nodig om de huidige stabiliteit vast te houden, verdere ontwikkeling te stimuleren en terugval op verschillende leefgebieden te voorkomen. De reclassering adviseert een (deels) voorwaardelijke straf met als bijzondere voorwaarden een meldplicht en verblijf in begeleid wonen of maatschappelijke opvang. Er zijn geen zwaarwegende redenen om geen gevangenisstraf op te leggen. Verdachte is in staat tot het uitvoeren van een taakstraf. Er is momenteel sprake van schuldenproblematiek. Een financiële sanctie zou er voor kunnen zorgen dat het budget verder ingeperkt wordt hetgeen spanningverhogend zou kunnen werken.

De op te leggen straf of maatregel

De rechtbank heeft bij het bepalen van de strafmodaliteit en de hoogte daarvan rekening gehouden met het advies van de reclassering. Tevens heeft de rechtbank acht geslagen op de oriëntatiepunten zoals vastgesteld door het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS) en de straf die in soortgelijke zaken doorgaans wordt opgelegd. De rechtbank is van oordeel dat in beginsel oplegging van een forse onvoorwaardelijke gevangenisstraf passend en nodig is, gelet op de ernst van het feit. Gezien de persoon van verdachte is ook hulpverlening nodig die bijdraagt aan zijn ontwikkeling en de positief ingezette lijn voortzet. Verdachte heeft langdurig toezicht en begeleiding nodig om de kans op recidive te doen verminderen. Een deel van de straf zal dan ook voorwaardelijk worden opgelegd om begeleiding en hulpverlening binnen een voorwaardelijk kader van gevangenisstraf te bieden en ook om verdachte ervan te weerhouden in de toekomst opnieuw strafbare feiten te plegen. Gelet op het gegeven advies ziet de rechtbank aanleiding om de geformuleerde bijzondere voorwaarden op te leggen.

De rechtbank weegt de proceshouding van verdachte in strafverzwarende zin mee. Verdachte ontkent zijn betrokkenheid bij het bewezenverklaarde feit. Daarmee heeft hij geen verantwoordelijkheid genomen voor zijn handelen. Hierdoor is duidelijk dat verdachte het strafwaardige van zijn handelen niet inziet en daar ook geen afstand van wil nemen. De rechtbank vindt dit zorgelijk. Bij de bepaling van de straf houdt de rechtbank ook rekening met het aanzienlijke tijdsverloop sinds het begaan van het feit, waardoor verdachte lange tijd in onzekerheid heeft moeten verkeren over de afdoening van de strafzaak.

Samengevat geldt dat de ernst van het feit en de proceshouding van verdachte een onvoorwaardelijke gevangenisstraf rechtvaardigen. Om strafbare feiten in de toekomst te voorkomen is van belang de invulling die verdachte nu geeft aan zijn leven door open te staan voor hulpverlening en daar ook gebruik van te maken. Verdachte heeft de lange tijd tot de zitting, bijna twee jaren, positief besteed en dat wil de rechtbank niet doorkruisen. Dat betekent dat de gevangenisstraf grotendeels voorwaardelijk wordt opgelegd en de taakstraf lager is dan bij zijn medeverdachte.

Alles afwegende acht de rechtbank een straf zoals geëist door de officier van justitie, te weten gevangenisstraf voor de duur 120 dagen waarvan 116 dagen voorwaardelijk, met aftrek van het voorarrest, met daaraan gekoppeld de bijzondere voorwaarden, zoals geadviseerd door de reclassering, met een proeftijd van drie jaren passend en geboden. Daarnaast zal de rechtbank aan verdachte opleggen een taakstraf voor de duur van 60 uur, bij niet naar behoren verrichten te vervangen door 30 dagen hechtenis.

De hoogte van deze taakstraf is lager dan de aan de mededader [medeverdachte 2] opgelegde taakstraf. De reden hiervan is dat [medeverdachte 2] de initiator van het strafbare feit is en verdachte hierin een – in vergelijking met [medeverdachte 2] – beperktere rol heeft gehad.

Voorlopige hechtenis

De rechtbank zal het (geschorste) bevel tot voorlopige hechtenis opheffen.

[slachtoffer] heeft zich als benadeelde partij in dit strafproces gevoegd. Hij vordert verdachte te veroordelen om € 850,00 aan schadevergoeding te betalen. De schade bestaat uit immateriële schade (zoals pijn of verdriet), met daarbij de wettelijke rente vanaf het moment waarop de schade is ontstaan. Ook wil [slachtoffer] dat de schadevergoedingsmaatregel wordt opgelegd.

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de gevorderde immateriële schadevergoeding, kan worden toegewezen, vermeerderd met de wettelijke rente.

De raadsvrouw heeft aangevoerd dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk dient te worden verklaard in de vordering wegens het ontbreken van een bijzondere en schriftelijke volmacht van de wettelijke vertegenwoordiger. De raadsvrouw heeft zich daarnaast op het standpunt gesteld dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk dient te worden verklaard gelet op de bepleite vrijspraak. De raadsvrouw heeft zich verder op het standpunt gesteld dat de grondslag waarop de gevorderde schade is gebaseerd onvoldoende is onderbouwd en de benadeelde partij daarom niet-ontvankelijk dient te worden verklaard in de vordering. Indien de rechtbank oordeelt dat de benadeelde partij wel ontvankelijk is in de vordering dan refereert de raadsvrouw zich aan het oordeel van de rechtbank.

De rechtbank is van oordeel dat de benadeelde partij ontvankelijk is in haar vordering. De raadsvrouw heeft zich op het standpunt gesteld dat sprake is van schending van een formeel vereiste wegens het ontbreken van een bijzondere en schriftelijke volmacht van de wettelijke vertegenwoordiger, zijnde de bewindvoerder. De rechtbank volgt dit standpunt niet. Naar het oordeel van de rechtbank strekt dit vereiste niet tot bescherming van de verdachte. Dit betekent dat de verdachte zich niet op het ontbreken van een bijzondere en schriftelijke volmacht van de wettelijke vertegenwoordiger kan beroepen om de door hem veroorzaakte schade niet te hoeven vergoeden. De rechtbank verwerpt het verweer van de raadsvrouw dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk is in de vordering

Vergoeding van immateriële schade is op grond van art. 6:106 sub b van het Burgerlijk Wetboek (BW) mogelijk als de benadeelde partij lichamelijk letsel heeft opgelopen, is aangetast in zijn eer en goede naam of ‘op andere wijze’ in zijn persoon is aangetast. De rechtbank begrijpt dat de vordering van de benadeelde partij in dit geval op deze laatste grondslag is gebaseerd.

Uit de rechtspraak van de Hoge Raad blijkt dat van aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ in ieder geval sprake is als het slachtoffer geestelijk letsel (psychische schade) heeft opgelopen. Het bestaan van geestelijk letsel moet naar objectieve maatstaven worden vastgesteld. Als geestelijk letsel niet kan worden vastgesteld, kan de aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ volgen uit de aard en de ernst van de normschending (het strafbare feit) en de gevolgen daarvan. De gevolgen moeten met concrete gegevens worden onderbouwd. In uitzonderlijke situaties kunnen de nadelige gevolgen voor het slachtoffer zó voor de hand liggen dat ook zonder nadere onderbouwing kan worden aangenomen dat sprake is van een aantasting in de persoon.

De rechtbank stelt voorop dat de benadeelde partij heeft gesteld dat de psychiater een lichte PTSS heeft vastgesteld, maar dat de benadeelde partij het medisch dossier niet wenst te delen. Het betreft in dit geval echter een ernstig feit, namelijk afpersing van een kwetsbaar slachtoffer, waarvan de kwatsbaarheid bekend is bij verdachten, en waarbij een priem als wapen is gebruikt en met de aanwezigheid van een pistool is gedreigd. Met name door de kwetsbaarheid van het slachtoffer is hij nog steeds doodsbang voor verdachten, gaat hij niet zorgeloos over straat en heeft hij ook ruim een jaar na de feiten nog steeds nachtmerries.

Gelet op de aard en ernst van de normschending en de gevolgen daarvan voor de benadeelde, is de rechtbank van oordeel dat hij door het strafbare feit op andere wijze in zijn persoon is aangetast. Gelet op bedragen die in soortgelijke zaken als schadevergoeding worden toegekend, is de rechtbank van oordeel dat de gevraagde vergoeding billijk is. De rechtbank wijst de vordering van de benadeelde partij daarom geheel toe.

Omdat de verdachte het strafbare feit waarvoor schadevergoeding wordt toegekend samen met mededaders heeft gepleegd, zijn zij daarvoor samen aansprakelijk (juridische term: hoofdelijk aansprakelijk). Voor zover een van de mededaders een bedrag aan de benadeelde partij heeft betaald, hoeft de verdachte dat deel van de schadevergoeding niet meer aan de benadeelde partij te betalen.

De benadeelde partij heeft verzocht en de officier van justitie heeft gevorderd de schadevergoedingsmaatregel op te leggen.

De rechtbank zal de maatregel als bedoeld in artikel 36f Sr opleggen, aangezien verdachte jegens de benadeelde partij naar burgerlijk recht (mede) aansprakelijk is voor de schade die door het feit is toegebracht.

Als door de verdachte niet volledig wordt betaald, kan deze verplichting worden aangevuld met 8 dagen gijzeling, waarbij toepassing van de gijzeling de betalingsverplichting niet opheft.