ECLI:NL:RBGEL:2026:7436

[persoon] is ook onder bewind gesteld. Een eerdere aanvraag van eiseres om bijzondere bijstand voor de kosten van beheer van het pgb is door het college bij besluit van 1 augustus 2022 afgewezen, omdat eiseres met de door haar ingediende bewijsstukken niet heeft onderbouwd dat zorg in de vorm van een pgb voor [persoon] noodzakelijk is en zij niet kan kiezen voor zorg in de vorm van ZIN. Na een nieuwe aanvraag is eenzelfde besluit genomen op 14 maart 2023.

Op 12 april 2024 heeft eiseres weer een aanvraag gedaan voor bijzondere bijstand voor de kosten van beheer van het pgb voor € 704,28. Bij besluit van 18 april 2024 is deze aanvraag afgewezen omdat het college de kosten niet noodzakelijk acht; [persoon] had immers kunnen kiezen voor ZIN. In bezwaar is eiseres in de gelegenheid gesteld om met bewijsstukken te onderbouwen dat ZIN voor haar niet mogelijk is. Eiseres heeft een verklaring van I Care overgelegd. Daarmee heeft zij volgens het college niet aannemelijk gemaakt dat [persoon] is aangewezen op zorg door I Care in de vorm van een pgb en dat zij niet kan overstappen naar een andere zorgaanbieder die ZIN verleent. Vervolgens is het bestreden besluit genomen.

Bij de toepassing van artikel 35, eerste lid, van de Participatiewet (Pw) moet eerst worden beoordeeld of de kosten waarvoor bijzondere bijstand wordt gevraagd zich voordoen, vervolgens of die kosten in het individuele geval van de betrokkene noodzakelijk zijn en daarna of die kosten voortvloeien uit bijzondere omstandigheden. Ten slotte moet worden beoordeeld of de kosten kunnen worden voldaan uit de bijstandsnorm, de individuele inkomenstoeslag, individuele studietoeslag, het vermogen en het inkomen voor zover dit meer bedraagt dan de bijstandsnorm. Op dit punt heeft de bijstandverlenende instantie beoordelingsruimte.

Niet in geschil is dat de kosten voor beheer van het pgb zich voordoen. In geschil is alleen of de kosten noodzakelijk waren.

De rechtbank stelt voorop dat het hier niet gaat om de vraag of het beheren van het pgb in het geval van [persoon] noodzakelijk was, maar om de vraag of het pgb zelf noodzakelijk was. Het is vaste rechtspraak van de CRvB dat kosten van beheer van een pgb geen noodzakelijke kosten zijn als bedoeld in artikel 35, eerste lid, van de Pw als deze kosten vermijdbaar zijn, omdat betrokkene had kunnen kiezen voor ZIN en daarom niet was aangewezen op een pgb.³ Daarom kan het enkele feit dat [persoon] een pgb heeft gekregen op grond van een Wlz-indicatie, dit pgb na toestemming van de kantonrechter door eiseres wordt beheerd en deze de kosten daarvan bij [persoon] in rekening mag brengen, er niet toe leiden dat het college bijzondere bijstand voor de beheerkosten had moeten verlenen. Het betoog dat het college deze omstandigheden onvoldoende heeft meegenomen slaagt dan ook niet.

Verder heeft eiseres niet aannemelijk gemaakt dat ZIN in het geval van [persoon] niet mogelijk is. In het kader van haar aanvraag om bijzondere bijstand lag het op haar weg om onderzoek te doen naar andere oplossingsmogelijkheden dan zorg die wordt ingekocht met een pgb.⁴ Haar betoog dat het aan het college was om dit uit te zoeken slaagt dus niet. Dat [persoon] een hechtingsstoornis heeft, bij eerdere instellingen is weggelopen, al jarenlang zorg ontvangt van I Care en met hen een vertrouwensrelatie heeft opgebouwd is onvoldoende om aan te nemen dat zij de voor haar benodigde zorg niet ook bij een andere instelling via ZIN kan krijgen noch dat zij daarvoor zal moeten verhuizen. Ook heeft eiseres niet met stukken onderbouwd dat het overstappen naar een andere zorgverlener voor [persoon] medisch onverantwoord is. Deze beroepsgrond slaagt daarom niet.

De rechtbank begrijpt dat eiseres hiermee een beroep doet op de hardheidsclausule zoals die was opgenomen in artikel 3 van de Beleidsregel van het college houdende regels omtrent de bijzondere bijstand.⁵ Op grond daarvan kan het college in individuele bijzondere situaties ten gunste van de belanghebbende afwijken van de bepalingen van deze beleidsregel, als toepassing van de beleidsregel tot onbillijkheden van overwegende aard leidt. Naar het oordeel van de rechtbank is hier sprake van tegenwettelijk beleid. Dat is beleid dat in strijd is met een wettelijk voorschrift. Iemand kan immers, ondanks dat hij op grond van artikel 35, eerste lid, van de Pw geen bijzondere bijstand kan krijgen, dat onder omstandigheden toch krijgen op grond van artikel 3 van de Beleidsregels. Tegenwettelijk beleid wordt als een gegeven aanvaard waarbij de rechtbank toetst of het college dat beleid juist heeft toegepast.⁶ Naar het oordeel van de rechtbank is dat het geval. Eiseres heeft niet aannemelijk gemaakt dat [persoon] vanwege de kosten van het beheer in financiële problemen komt die niet op een andere wijze zijn op te lossen. Daarbij heeft het college er onweersproken op gewezen dat [persoon] bij het doen van haar aanvraag de beschikking had over een vermogen van € 8.000. Dat het college de andere door eiseres genoemde omstandigheden in het kader van een beroep op de billijkheid niet nogmaals heeft meegewogen maakt niet dat het bestreden besluit onzorgvuldig is of onvoldoende gemotiveerd, omdat eiseres deze omstandigheden in het kader van een beroep op de billijkheid/de hardheidsclausule in bezwaar niet heeft genoemd. Het college is hier in het verweerschrift in beroep op ingegaan en heeft haar beleid juist toegepast door er op te wijzen dat eiseres niet aannemelijk heeft gemaakt dat zorg in de vorm van een pgb voor [persoon] noodzakelijk was, waarmee blijft staan dat zij de vrije keus heeft (gehad) om te kiezen tussen zorg in de vorm van een pgb en ZIN. Deze vrije keus is ook de uitdrukkelijke bedoeling geweest van de wetgever. Daarmee komen ook de gevolgen van die vrije keus om te kiezen voor een pgb, voor haar rekening. Ook deze beroepsgrond slaagt niet.