ECLI:NL:RBDHA:2026:30875

1.1.

De minister heeft deze aanvragen met de bestreden besluiten van 4 maart 2024 afgewezen als ongegrond.

1.2.

Eisers hebben tegen de bestreden besluiten apart beroep ingesteld, maar gezamenlijk gronden ingediend.

1.3.

De minister heeft op de beroepen gereageerd met een verweerschrift.

1.4.

De rechtbank heeft de beroepen op 5 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eisers, de gemachtigde van eisers, J.W. de Man als tolk in de Spaanse taal en de gemachtigde van de minister.

6.1.

De minister acht eisers identiteit, nationaliteit en herkomst en zijn politieke en maatschappelijke activiteiten geloofwaardig. Alle andere elementen acht de minister niet geloofwaardig. De minister acht de verklaringen omtrent het incident met de FARC in 2018 ongeloofwaardig omdat eiser niet weet waarom [persoon] is ontvoerd, omdat hij niet weet hoe hij vastgebonden is, omdat hij enkel een kopie van de aangifte heeft overgelegd waar beperkte waarde aan toegekend kan worden en omdat hij niet weet wat er na de aangifte met de ontvoerders is gebeurd. Ook komen de verklaringen van eiseres en eiser niet overeen met wat hij op de dag van de ontvoering bij [persoon] aan het doen was. Verder acht de minister de verklaringen over de ontvoering door de FARC in 2022 ongeloofwaardig. Eiser kan namelijk niet duidelijk verklaren waarom hij door de FARC is ontvoerd, de aangifte die eiser heeft overgelegd bevat een tegenstrijdigheid met zijn eigen verklaring, niet valt in te zien waarom zijn ontvoerders hem los zouden maken om met hem te praten en zijn weggereden en eiser vaag en onduidelijk heeft verklaard over de demonstraties tegen het water afpakken. Daarnaast acht de minister de verklaringen over de dreigementen vanuit de FARC na eisers vertrek uit Colombia ongeloofwaardig. Eisers politieke en maatschappelijk positie was namelijk niet prominent. Ook verklaart eiser vaag en tegenstrijdig over hoe het de FARC duidelijk zou zijn geworden dat hij zich bezighield met acties tegen het afpakken van water door de FARC. Verder kan niet beoordeeld worden of het pamflet daadwerkelijk door de FARC is opgemaakt. Eiser is daarom geen vluchteling zoals bedoeld in het Vluchtelingenverdrag³. Dat eiser Afro-Amerikaans (de rechtbank leest dit als Afro-Colombiaans) is, is hiervoor onvoldoende. Ook loopt hij bij terugkeer naar Colombia geen reëel risico op ernstige schade. Eiser dient Nederland binnen vier weken te verlaten.

7. Het asielrelaas van eiseres bevat volgens de minister de volgende relevante elementen:

7.1.

De minister acht de identiteit, nationaliteit en herkomst van eiseres geloofwaardig, maar acht de problemen vanwege de problemen van eiser ongeloofwaardig. Voor een motivering hiervan verwijst de minister naar het besluit van eiser. Ook eiseres en haar minderjarige zoon dienen Nederland binnen vier weken te verlaten.

8.1.

Daarnaast zijn er met dit pact diverse richtlijnen omgezet naar verordeningen. Onder meer de Kwalificatierichtlijn⁷ is ingetrokken en vervangen door de Kwalificatieverordening⁸. De Kwalificatieverordening kent geen overgangsrecht.⁹ Omdat de rechtbank naar aanleiding van de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 4 juni 2026¹⁰ een volledig en ex nunc onderzoek dient te verrichten, zal de rechtbank uitgaan van het recht voor wat betreft het asielrelaas zoals dat gold ten tijde van het sluiten van het onderzoek ter zitting.

8.2.

In de arresten van 4 juni 2026 in de zaken Ebilum en Quotal¹¹ heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie overwogen dat de terughoudende toets, zoals de Nederlandse rechter die in asielzaken verrichtte, niet verenigbaar is met het Europees recht. Uit deze arresten volgt dat de rechter in eerste aanleg bij wie beroep is ingesteld tegen een besluit tot afwijzing van een verzoek om internationale bescherming de bevoegdheid toekomt om de feiten te beoordelen en een eigen, uitputtende en geactualiseerde beoordeling te verrichten van de bij hem aan de orde gestelde feiten.¹² De rechtbank heeft in dit kader de bevoegdheid om een bindende uitspraak te doen over de geloofwaardigheid van het relaas, over de aannemelijkheid van de vrees voor vervolging of het reële risico op ernstige schade bij terugkeer naar het land van herkomst en over de gegrondheid van het verzoek, rekening houdend met alle elementen die in de beroepsprocedure naar voren zijn gebracht.¹³ In lijn met deze rechtspraak toetst de rechtbank het bestreden besluit daarom vol.

9.1.

De minister acht het ongeloofwaardig dat eiser binnen zijn gemeenschap in Colombia als sociaal leider werd gezien. Op de zitting is dit toegelicht. Uit eisers relaas blijkt niet dat hij sociaal leider is. Eiser heeft in het nader gehoor gesteld dat hij zichzelf geen belangrijke rol toeschreef binnen de gemeenschap. Ook blijkt niet dat eiser prominent op de voorgrond is getreden, nu hij bijvoorbeeld geen voorzitter was van een organisatie. Verder volgt uit het algemeen ambtsbericht Colombia uit 2022 dat erkenning als sociaal leider volgt uit de gemeenschap en bij eiser is hier geen sprake van. Bovendien stelt de minister dat als eiser wel als sociaal leider gezien zou moeten worden de geloofwaardigheid van zijn problemen met de FARC alsnog betwist worden.

9.2.

De rechtbank stelt eerst vast dat er geen eenduidige definitie van het begrip ‘sociaal leider’ bestaat.¹⁴ Wel is de rechtbank van oordeel dat de minister een te beperkte definitie hanteert voor het zijn van sociaal leider. Dat eiser heeft aangegeven zichzelf geen belangrijke rol toe te schrijven en het feit dat hij niet een voorzitter is van een organisatie, leidt er niet toe dat eiser niet aan te merken is als sociaal leider. In het ambtsbericht uit 2022 staat namelijk: ‘Een sociaal leider is een mensenrechtenverdediger inzake de activiteiten die hij of zij uitvoert, d.w.z. de acties die hij of zij onderneemt zijn gericht op de bevordering en de verdediging van mensenrechten. De Ombudsman stelt dat ongeacht of zij zichzelf al dan niet erkennen als verdedigers van de mensenrechten de Colombiaanse staat de rechten van deze personen moet garanderen. De erkenning als sociaal leider komt van de naaste omgeving en is niet uitsluitend afhankelijk van de accreditatie die een overheidsorgaan of een sociale organisatie geeft.’¹⁵In het ambtsbericht staat dus ook benoemd ‘ongeacht of zij zichzelf al dan niet erkennen als verdedigers van de mensenrechten’, hieruit volgt dat niet elk sociaal leider zichzelf als zodanig zal herkennen. De verklaringen van eiser in het nader gehoor dienen ook in dit licht beoordeeld te worden. Ook ziet de rechtbank hierin niet dat eiser daadwerkelijk voorzitter moet zijn van een organisatie om aangemerkt te kunnen worden als sociaal leider. De minister kan dit dus niet zonder nadere motivering tegenwerpen.

9.3.

Uit hetzelfde ambtsbericht volgt juist dat de erkenning als sociaal leider van de naaste omgeving komt. De minister stelt dat eiser niet erkend is als sociaal leider door zijn naaste omgeving. Dit kan de rechtbank niet volgen. Eiser heeft namelijk documenten ingebracht die het zijn van sociaal leider onderbouwen. Zo heeft eiser een document¹⁶, zijnde een certificaat, van [document]¹⁷ overgelegd waarin wordt bevestigd dat eiser actief lid is van de gemeenschapsraad [naam 2] . Daarnaast wordt in dit document door de gemeenschapsraad bevestigd dat eiser nauw betrokken is geweest bij de ontwikkeling van gemeenschapsprojecten en -activiteiten, waarbij hij fungeert als sociaal leider binnen de gemeenschap [naam 2] . Verder heeft eiser ook een document van [naam 1] ingebracht, waar door de tolk op zitting is bevestigd dat eiser daarin benoemd staat als sociaal leider. Bovendien heeft eiser ook nieuwsberichten ingebracht waarin hij wordt aangemerkt als civiel leider en heeft hij filmpjes overgelegd waarin hij mensen op straat toespreekt. De minister dient deze documenten te betrekken in de beoordeling of het geloofwaardig geacht moet worden dat eiser aangemerkt dient te worden als sociaal leider. Verder is het de rechtbank onduidelijk wat de minister nog meer van eiser verwacht om het zijn van sociaal leider te onderbouwen. De minister heeft dit ook op zitting niet duidelijk kunnen maken. Bovendien heeft de minister ook onvoldoende de geloofwaardig geachte politieke en maatschappelijk activiteiten betrokken bij het vaststellen of eiser aangemerkt dient te worden als sociaal leider. De minister heeft geloofwaardig geacht dat eiser bezig was met demonstreren tegen het waterbedrijf, omdat de FARC het water afpakt. Dit is mogelijk aan te merken als het beschermen van mensenrechten.

9.4.

De beroepsgrond slaagt. De minister heeft bovengenoemde documenten en verklaringen onvoldoende bij de beoordeling betrokken. De minister zal alle overgelegde documenten en filmpjes in een nieuw te nemen besluit mee moeten nemen.

10.1.

Hierbij is de rechtbank ook van oordeel dat niet elke tegenwerping stand kan houden. Zoals de tegenwerping ten aanzien van het niet geloofwaardig achten van de ontvoering door de FARC in 2022. De minister werpt tegen dat eisers verklaring in de correcties en aanvullingen dat hij in de auto met de megafoon mensen opriep om naar de bijeenkomsten te gaan tegenstrijdig zou zijn met de verklaring in het nader gehoor dat hij niet de straat op was gegaan. Deze tegenstrijdigheid ziet de rechtbank niet zozeer. Eiser heeft in de zienswijze hiervoor een uitleg gegeven. Eiser heeft niet bedoeld te zeggen dat hij in de letterlijke zin niet de straat op is gegaan, maar geprobeerd te zeggen dat hij nooit direct tegen de FARC heeft geprotesteerd. Eiser heeft in het nader gehoor aangegeven dat het water wel werd afgepakt door de FARC, maar dat de demonstratie tegen het waterbedrijf was.¹⁸ Ook heeft eiser in de zienswijze aangegeven dat vanuit de auto met een megafoon boodschappen overbrengen de gebruikelijke manier was voor hem en daardoor was het voor hem niet noodzakelijk om het op deze manier te verklaren. Bovendien heeft eiser ook filmpjes overgelegd, waaruit blijkt – wat de minister niet heeft betwist – dat hij wel mensen heeft toegesproken over het waterprobleem. De minister heeft onvoldoende gemotiveerd waarom deze tegenwerping nog stand kan houden en is onvoldoende ingegaan op de zienswijze.

10.2.

Ook heeft de minister onvoldoende onderbouwd waarom de handelswijze van de FARC bij de ontvoering leidt tot het ongeloofwaardig achten van dit element. De minister acht het niet geloofwaardig dat een terreurorganisatie na het ontvoeren van een persoon, diegene vervolgens zonder enige aanleiding zou losmaken en vrijlaten. Of dat die persoon zonder enige belemmering hun terrein kon aflopen. Ook volgt uit bronnen die eiser aanhaalt juist dat de FARC het motief voor een ontvoering doorgaans duidelijk kenbaar maakt en dat de ontvoerde personen niet zonder meer worden vrijgelaten. Met name als het doel van de ontvoering losgeld was, maakt dit het niet geloofwaardig volgens de minister. De rechtbank kan deze tegenwerping ook niet volgen. Uit openbare bronnen blijkt wel dat ontvoeringen door de FARC vaak met een financieel doel zijn, dit heeft eiser ook niet betwist, maar soms zijn er ook andere doelen voor de ontvoeringen. Eiser heeft naar bronnen in de gronden van beroep gewezen waaruit blijkt dat die doelen ook kunnen zijn sociale of territoriale controle.¹⁹ De minister heeft dit ten onrechte niet betrokken bij de geloofwaardigheidsbeoordeling van het asielrelaas. Ook heeft de minister onvoldoende gemotiveerd waarom in dit geval de ontvoering niet zou kunnen zijn gegaan zoals eiser heeft verklaard en dat het dus niet enkel ging om geld, maar mogelijk ook om intimidatie of sociale controle.

11.1.

De minister stelt dat niet wordt tegengeworpen dat de aangifte valselijk is opgesteld. Wel wordt eiser tegengeworpen dat de door hem overgelegde aangifte slechts een kopie betreft en geen origineel document. Om die reden kan aan dit stuk niet de bewijswaarde worden toegekend die eiser daaraan wenst te verbinden. Daar komt bij dat uit de overgelegde aangifte niet automatisch volgt dat het verklaarde daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Voorts blijkt uit de overlegde nieuwsartikelen uitsluitend dat [persoon] is ontvoerd. Uit deze bronnen kan niet worden afgeleid dat eiser bij dit incident aanwezig is geweest. Ook worden andere tegenwerpingen gedaan, onder andere dat eiser niet weet waarom [persoon] was ontvoerd.

11.2.

De rechtbank kan de tegenwerping van de minister niet volgen dat aan de aangifte van [persoon] niet de bewijswaarde kan worden verbonden die eiser wenst. De minister betwist niet dat [persoon] is ontvoerd en de rechtbank acht voldoende onderbouwd dat de aangifte bestaat, met name met de statusupdate die eiser heeft overgelegd over de aangifte van [persoon] . Dat een aangifte niet de waarheid over de aangegeven gebeurtenissen weergeeft omdat het om verklaringen gaat van de aangever, maakt niet dat een aangifte geen onderbouwing kan zijn van het gestelde element.

11.3.

De rechtbank kan de minister ook niet volgen in de tegenwerping dat uit de overgelegde nieuwsartikelen niet kan worden afgeleid dat eiser bij de ontvoering is geweest. Eiser wordt in de aangifte genoemd als een van de slachtoffers bij de ontvoering van [persoon] , dit is ook geverifieerd door de tolk in het nader gehoor. Daarnaast staat in het door eiser in beroep overgelegde nieuwsbericht van El Pais dat tijdens het incident verschillende werknemers op de boerderij van [persoon] door de daders zijn vastgebonden en dat die personen na verloop van tijd zichzelf wisten te bevrijden en de autoriteiten te waarschuwen. De minister heeft geen onderbouwing gegeven waarom, ondanks de publieke informatie over de ontvoering van [persoon] en het vastbinden van andere personen, het noemen in de aangifte van eiser als slachtoffer niet wordt geloofd. De tegenwerping dat eiser daarover niet meteen eenduidig heeft verklaard is onvoldoende afgezet tegen de overgelegde aangifte in combinatie met het genoemde nieuwsbericht.

11.4.

De overige tegenwerpingen, zoals dat eiser niet weet hoe hij is vastgebonden of dat de verklaringen van zijn partner en hemzelf over wat eiser aan het doen was toen de ontvoering plaatsvond, maken niet dat dit element ongeloofwaardig is. Deze tegenwerpingen zijn van onvoldoende gewicht. Bovendien heeft eiser ook in de zienswijze hiervoor een verklaring gegeven waar de minister ten onrechte niet op in is gegaan. Normaliter ging eiser elke acht dagen de dieren voeren, zoals eiseres heeft verklaard, maar deze dag hielp hij met wat anders. Dit acht de rechtbank geloofwaardig. Op basis van de verklaringen van eiser en informatie in het dossier acht de rechtbank voldoende onderbouwd met de aangifte van [persoon] dat eiser bij de ontvoering van [persoon] is geweest en daar ook slachtoffer van is geweest.

11.5.

Gelet op het bovenstaande komt de rechtbank tot het oordeel dat de minister dit element ten onrechte als ongeloofwaardig heeft beschouwd. De minister dient dit element als geloofwaardig te beschouwen en dit mee te nemen in een nieuw te nemen besluit. De minister dient dit vervolgens op zwaarwegendheid te beoordelen.

12.1.

De minister stelt dat eiser niet valt onder het oude of huidige beleid van risicogroepen in paragraaf C7/10.3.2. van de Vreemdelingencirculaire 2000. De minister merkt voorts op dat hoewel eiser in beroep nadrukkelijk stelt dat hij als Afro-Colombiaan tot een risicogroep, dan wel risicoprofiel behoort, hij hierover tijdens het nader gehoor niets heeft verklaard. Tegen deze achtergrond acht de minister het opmerkelijk dat eiser in deze fase van de procedure stelt dat hij enkel op grond van zijn etniciteit asiel zou moeten krijgen. Eiser heeft dit niet individueel gemaakt.

12.2.

De rechtbank is van oordeel dat de minister onvoldoende gemotiveerd is ingegaan op dat eiser Afro-Colombiaans is. De tegenwerping van de minister dat hij hierover in het nader gehoor niets heeft verklaard kan de rechtbank niet volgen. Op de vraag of eiser ooit vanwege zijn etnische afkomst problemen heeft ondervonden heeft eiser aangegeven dat hij die wel heeft ervaren vanwege zijn Afro-Colombiaanse afkomst. Ook heeft eiser bij beide gehoren documenten overgelegd die zien op de erkenning door de autoriteiten van de Afro-Colombiaanse gemeenschap in [plaats 1] als slachtoffer van geweld. Dat eiser niet een duidelijke link heeft gelegd in het nader gehoor ten opzichte van zijn afkomst en zijn gestelde problemen doet hier niet aan af. De minister heeft namelijk nagelaten om eisers gestelde problemen samen te zien met het zijn van Afro-Colombiaans. Bovendien blijkt uit landeninformatie dat Afro-Colombianen extra frequent het slachtoffer zijn van gewapende (straat)bendes en gedwongen ontheemding. Ook staat het implementeren van maatregelen ter bevordering van de bescherming van deze groep personen door de Colombiaanse autoriteiten laag op de politieke agenda.²¹ De minister dient dit te betrekken bij een nieuwe beoordeling ten aanzien van de geloofwaardigheid van eisers gestelde problemen, maar ook ten aanzien van de zwaarwegendheid van zijn asielrelaas. Hier dient de minister ook de documenten te betrekken waarin de Afro-Colombiaanse gemeenschap in [plaats 1] wordt erkend als slachtoffer van het conflict in de gemeenschap. Dit heeft de minister ten onrechte niet gedaan.

13.1.

In dit licht kan de rechtbank de volgende tegenwerpingen niet volgen. In het voornemen is aan eiser tegengeworpen dat er ten aanzien van de ontvoering in 2022 een tegenstrijdigheid is tussen de aangifte van eiser en het nader gehoor. Namelijk dat eiser in de aangifte verklaart binnen te zijn geweest en zijn ontvoerders binnendrongen, terwijl hij in het nader gehoor stelt dat hij buiten op het land werkte en de pick-up truck aan zag komen rijden. Eiser heeft hier in de zienswijze een verklaring voor gegeven, namelijk dat het gaat om een ommuurde boerderij waar de ontvoerders binnendrongen. Het gaat volgens eiser dus niet om een tegenstrijdigheid, maar enkel om verwarring. De minister gaat hier niet verder op in dan enkel te zeggen dat eiser bovenstaande had dienen op te nemen in de correcties en aanvullingen en het daarom niet gevolgd kan worden. Dit kan de rechtbank niet volgen. Zoals hierboven al is geoordeeld kan van eiser niet verwacht worden dat hij anticipeert op een mogelijk interpretatieverschil waardoor verwarring zou kunnen ontstaan. Verder is het ook aan de minister om inhoudelijk op dit punt in te gaan als het wordt aangevoerd in de zienswijze. De minister dient dit dus ook in een nieuw te nemen besluit te doen. Dit geldt ook voor de verklaring in de zienswijze waarom de FARC eiser in beeld zouden hebben gekregen. De minister kan daar de correcties en aanvullingen niet terzijde schuiven omdat volgens hem bij aanvullingen moet worden vermeld waarom deze aanvullingen niet in het gehoor naar voren zijn gebracht. De minister dient dus in het nieuw te nemen besluit ook inhoudelijk in te gaan op de correcties en aanvullingen en de zienswijze voor zover hij dat nog niet heeft gedaan.