ECLI:NL:RBAMS:2026:10187

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat verdachte dient te worden vrijgesproken van de in zaak B primair ten laste gelegde poging tot moord op [benadeelde partij] . De in zaak B primair ten laste gelegde poging tot doodslag op [benadeelde partij] kan volgens de officier van justitie wel worden bewezen. Ook het in zaak A tenlastegelegde kan worden bewezen.

De raadsman heeft bepleit dat verdachte dient te worden vrijgesproken van het in zaak B primair tenlastegelegde. Ten aanzien van het in zaak A en het in zaak B subsidiair tenlastegelegde heeft de raadsman geen verweer gevoerd.

Ten aanzien van zaak A

De rechtbank acht het ten laste gelegde feit bewezen. Gezien het standpunt van de officier van justitie en de raadsman behoeft dit oordeel geen verdere motivering.

Ten aanzien van zaak B primair

De rechtbank stelt op basis van de bewijsmiddelen vast dat verdachte aangeefster met zijn vuisten in haar gezicht heeft geslagen en dat hij haar met een scheermes in haar gezicht en langs haar hals en kaak heeft gesneden. Verdachte heeft dit ook bekend.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft verdachte zich daarmee schuldig gemaakt aan poging tot doodslag. De rechtbank overweegt hiertoe als volgt.

Uit de bewijsmiddelen volgt dat verdachte aangeefster onverhoeds en van achteren met een scheermesje heeft aangevallen. Verdachte heeft aangeefster bij haar keel vastgepakt en vervolgens meerdere snijbewegingen gemaakt in haar gezicht en langs haar kaak en hals. Aangeefster heeft hierdoor drie grote snijwonden opgelopen, die moesten worden gehecht met dertien hechtingen. Het scheermesje had een afmeting van ongeveer vier centimeter. Verdachte heeft verklaard dat hij de plastic rand van het scheermesje van tevoren had verwijderd. Daardoor is een deel van de snijbladen bloot komen te liggen.

De rechtbank is van oordeel dat op basis van het dossier niet kan worden vastgesteld dat verdachte vol opzet had om aangeefster om het leven te brengen. Wel kan worden bewezen dat verdachte met zijn handelen voorwaardelijk opzet heeft gehad op de dood van aangeefster.

Voorwaardelijk opzet op een bepaald gevolg – zoals hier de dood van aangeefster – is aanwezig indien de verdachte zich willens en wetens heeft blootgesteld aan de aanmerkelijke kans dat dat gevolg zal intreden. Voor de vaststelling dat de verdachte zich willens en wetens heeft blootgesteld aan zo een kans is niet alleen vereist dat de verdachte wetenschap heeft van de aanmerkelijke kans dat het gevolg zal intreden, maar ook dat hij die kans ten tijde van de gedraging bewust heeft aanvaard.

Het is een feit van algemene bekendheid dat het hoofd een kwetsbaar onderdeel van het lichaam is. Met name de slaap en de hals waarin zich de halsslagader bevindt zijn essentiële en kwetsbare onderdelen van het lichaam. De rechtbank is van oordeel dat het met behulp van een scheermes, waarvan de snijbladen gedeeltelijk blootliggen, snijden in de halsstreek en in de buurt van de slaap, de aanmerkelijke kans in het leven roept dat die ander hierdoor komt te overlijden. Daarnaast heeft verdachte aangeefster met zijn vuisten in haar gezicht geslagen. De rechtbank is van oordeel dat het handelen van verdachte naar zijn uiterlijke verschijningsvorm zozeer gericht was op de dood van aangeefster, dat het niet anders kan zijn dan dat verdachte willens en wetens de aanmerkelijke kans op dat gevolg heeft aanvaard. Van het bestaan van een contra-indicatie is de rechtbank niet gebleken.

De rechtbank is met de officier van justitie en de raadsman van oordeel dat niet bewezen kan worden dat verdachte heeft gehandeld met voorbedachte raad. Het voorgaande betekent dat verdachte zal worden vrijgesproken van poging tot moord. De rechtbank acht derhalve bewezen dat verdachte zich heeft schuldig gemaakt aan poging tot doodslag.

De officier van justitie heeft gevorderd dat aan verdachte in zaak A een gevangenisstraf voor de duur van twee jaar wordt opgelegd, met aftrek van de tijd die verdachte in voorarrest heeft doorgebracht.

Daarnaast heeft de officier van justitie gevorderd dat aan verdachte in zaak A en zaak B primair de maatregel van terbeschikkingstelling (hierna ook: tbs) met voorwaarden wordt opgelegd. De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat is voldaan aan de wettelijke voorwaarden voor het opleggen van tbs met voorwaarden. Hij heeft gevorderd dat hieraan de voorwaarden worden verbonden, zoals door de reclassering zijn geadviseerd. De officier van justitie heeft verzocht om de tbs met voorwaarden dadelijk uitvoerbaar te verklaren. Indien de rechtbank na beraadslaging in raadkamer tot het oordeel zou komen dat aan verdachte een lagere gevangenisstraf dan de eis dient te worden opgelegd, waardoor de duur daarvan niet aansluit op zijn plaatsing in een kliniek, dan heeft de officier van justitie gevorderd om de voorlopige hechtenis van verdachte te schorsen – onder dezelfde voorwaarden als die aan de tbs-maatregel worden verbonden. Tot slot heeft de officier van justitie de oplegging van de Gedragsbeïnvloedende en Vrijheidsbeperkende Maatregel (hierna: GVM), zoals bedoeld in artikel 38z van het Wetboek van Strafrecht (hierna: Sr) gevorderd.

De raadsman heeft verzocht om verdachte in het in zaak A tenlastegelegde verminderd toerekeningsvatbaar te verklaren en om aan hem in die zaak een gevangenisstraf gelijk aan het voorarrest op te leggen.

Verder heeft de raadsman verzocht om geen tbs met dwangverpleging, maar een tbs met voorwaarden op te leggen. Verdachte is bereid zich aan de geadviseerde voorwaarden te houden.

De hierna te noemen strafoplegging is in overeenstemming met de ernst van het bewezen geachte, de omstandigheden waaronder dit is begaan en de persoon van verdachte, zoals daarvan ter terechtzitting is gebleken.

De rechtbank heeft bij de keuze tot het opleggen van een vrijheidsbenemende maatregel en straf en bij de vaststelling van de duur daarvan in het bijzonder het volgende laten meewegen.

Aard en ernst van de feiten

De rechtbank stelt vast dat verdachte zich in zaak B heeft schuldig gemaakt aan een poging tot doodslag en in zaak A aan een diefstal met bedreiging met geweld.

Verdachte heeft aangeefster in zaak B meermalen met een scheermesje in haar gezicht en hals gesneden. Verdachte heeft hierdoor drie snijwonden bij aangeefster veroorzaakt, waarvan zij nog altijd littekens heeft. Verdachte heeft aangeefster op uiterst kwetsbare plekken van haar lichaam geraakt, hetgeen fataal had kunnen aflopen. Aangeefster mag van geluk spreken dat zij nog in leven is. Door aldus te handelen heeft verdachte zich schuldig gemaakt aan een zeer ernstig strafbaar feit, waarmee hij inbreuk heeft gemaakt op de lichamelijke integriteit van aangeefster. Bovendien maken dergelijke strafbare feiten een grote inbreuk op de rechtsorde en veroorzaken zij gevoelens van onveiligheid en onrust in de samenleving.

In zaak A heeft verdachte door te dreigen met geweld medicatie gestolen bij een apotheek. Dit is voor de slachtoffers die op dat moment aan het werk waren een traumatische ervaring geweest. Uit hun verklaring blijkt dat zij erg bang waren en dachten dat verdachte hen daadwerkelijk iets aan zou doen. Ook dit is een ernstig feit, waarmee verdachte blijk heeft gegeven zijn eigen belang voorop te stellen en weinig rekening te houden met de gevolgen daarvan voor anderen.

Uittreksel Justitiële Documentatie

De rechtbank heeft acht geslagen op het uittreksel Justitiële Documentatie (het strafblad) van verdachte van 9 juli 2026. Hieruit blijkt dat verdachte zich in het verleden veelvuldig aan strafbare feiten heeft schuldig gemaakt. Voor die feiten zijn aan hem zowel voorwaardelijke als onvoorwaardelijke (gevangenis)straffen opgelegd. Die straffen hebben hem er niet van weerhouden om opnieuw strafbare feiten te plegen.

Pro Justitia rapportage

Zowel de psychiater J. van der Meer als de psycholoog R.L. Paris schatten het recidiverisico op gewelddadig gedrag zonder nadere interventies in als ‘hoog’. Volgens de psychiater is de grootste zorg dat verdachte zijn medicatie weer staakt als gevolg waarvan er psychotische verschijnselen ontstaan en er incidenten kunnen plaatsvinden. De psycholoog benoemt dat bij verdachte sprake is van schizofrenie met paranoïde wanen en verslavingsproblematiek, welke gepaard gaan met affectieve, gedragsmatige en cognitieve instabiliteit. Daarnaast heeft verdachte beperkt inzicht in de stoornis. Deze factoren tezamen maken volgens de psycholoog dat de kans op recidive wordt verhoogd.

De psychiater en de psycholoog adviseren om aan verdachte een tbs-maatregel met voorwaarden op te leggen, nu een intensieve behandeling noodzakelijk is om de kans op recidive te verkleinen. De psychiater hamert erop dat om het recidiverisico te verlagen het nodig is dat verdachte zijn medicatie tegen psychotische verschijnselen blijft gebruiken. Hij acht ook psycho-educatie nodig over de schizofrenie waar verdachte aan lijdt. Het is nodig dat het cannabisgebruik, het gebruik van cocaïne en alcoholgebruik in remissie blijven. Het advies van beide deskundigen is om de behandeling in een forensisch kader te laten plaatsingen. Volgens de psychiater kan deze beginnen op een verhoogd beveiligingsniveau (zoals een FPK) en later worden afgeschaald naar een lager beveiligingsniveau met een streven naar ambulante behandeling met begeleid wonen. Daar verdachte gemotiveerd op de psychiater overkomt en hij volgens hem inziet dat zijn achterdocht onderdeel is van een psychiatrische stoornis, meent de psychiater dat er geen reden is voor een tbs met dwangverpleging. Daarbij wordt benoemd dat de psychose reeds met medicatie in remissie is gegaan en de verwachting niet is dat een langdurige klinische behandeling nodig zal zijn.

Reclasseringsadvies

Ook heeft de rechtbank kennis genomen van het reclasseringsrapport van 4 augustus 2026. Hieruit blijkt – kort samengevat – het volgende. Bij verdachte is sprake van frequente recidive en een zorgelijk delictpatroon aangaande risicovol en agressief gedrag. Het bewezenverklaarde maakt deel uit van het bestaande delictpatroon. Het risico op recidive en letselschade wordt ingeschat als hoog. Het middelengebruik en de psychische

problematiek worden door de reclassering als belangrijkste risico factoren aangemerkt. Daarnaast ontbreekt het verdachte aan beschermende factoren zoals huisvesting, dagbesteding en een stabiele financiële situatie. Eerdere interventies hebben niet geleid tot een gedragsverandering/afname van het recidiverisico en er is geen sprake van een zorg- of reclasseringsverleden waar vertrouwen uitspreekt voor een regulier voorwaardelijk kader met bijzondere voorwaarden. De reclassering is, mede door de complexiteit en de ernst van de problematiek van verdachte en het hoge risico op recidive en letselschade, van mening dat interventies zijn geïndiceerd. De complexe problematiek van betrokkene vereist volgens de reclassering langdurige monitoring, behandeling, begeleiding, sturing en motivering. Ook de reclassering vindt dat verdachte zich gemotiveerd opstelt. Daarbij is volgens de reclassering ook sprake van enig ziektebesef. Ook de reclassering acht het van groot belang dat verdachte zijn voorgeschreven medicatie blijft gebruiken, daar dit mede van invloed is op de haalbaarheid van de behandeling en het risico op onttrekken aan het toezicht. De reclassering adviseert gematigd positief over een tbs-maatregel met voorwaarden. De reclassering heeft gelet daarop een aantal voorwaarden geadviseerd die aan deze maatregel kunnen worden verbonden.

Deskundige op zitting

De deskundige, D. Tempelman, reclasseringswerker, heeft het reclasseringsadvies op de zitting bevestigd en waar nodig aangevuld. Zij heeft te kennen gegeven dat het advies om aan verdachte een tbs-maatregel met voorwaarden op te leggen, nog altijd gematigd positief is. Volgens de deskundige is verdachte gemotiveerd en erkent hij sinds kort zijn diagnose. Dat is al een grote stap vooruit. Tegelijkertijd hangt het slagen van de tbs-maatregel met voorwaarden volgens de deskundige af van het medicatiegebruik en het abstinent blijven van middelen. De deskundige heeft aangegeven dat de reclassering heeft meegewogen dat in geval van de oplegging van een tbs-maatregel met voorwaarden, de mogelijkheid tot omzetting daarvan in een tbs-maatregel met dwangverpleging een stok achter de deur is.

E-mail van de casemanager van 2 september 2026

Op 2 september 2026 heeft de casemanager van verdachte per e-mail een update gegeven omtrent het gedrag van verdachte sinds juni 2026. Uit deze e-mail volgt dat verdachte volgens de casemanager weliswaar netjes meewerkt aan zijn behandeling, maar dat hij meerdere keren is betrapt op het smokkelen van medicatie. Aan hem zijn twee disciplinaire straffen opgelegd wegens het opsparen en bewaren van medicatie op cel. Ook heeft hij een disciplinaire straf opgelegd gekregen wegens fysiek geweld jegens een medegedetineerde en voor het negeren van de opdrachten van het personeel. Daarnaast heeft hij een ordemaatregel opgelegd gekregen omdat hij een medewerker persoonlijk heeft bedreigd, waarbij hij een steekwapen heeft gefabriceerd van koelkastmaterialen.

Tbs-maatregel met verpleging van overheidswege

De rechtbank stelt vast dat is voldaan aan de voorwaarden voor het opleggen van de maatregel van terbeschikkingstelling. Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan twee misdrijven waar naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van vier jaar of meer op is gesteld. Verder volgt de rechtbank de psychiater en de psycholoog in de conclusies dat bij verdachte ten tijde van de bewezenverklaarde feiten sprake was van een ziekelijke stoornis van de geestvermogens. Gelet op het gewelddadige karakter van de gepleegde feiten, is het vanwege de algemene veiligheid van personen noodzakelijk dat aan verdachte een tbs-maatregel wordt opgelegd. Uit de rapportages blijkt dat het risico op herhaling van gewelddadig gedrag als hoog wordt ingeschat zonder nadere interventies.

Anders dan de deskundigen en de reclassering hebben geadviseerd en de officier van justitie heeft geëist, acht de rechtbank, ook gelet op het gedrag van de verdachte tijdens de behandeling ter terechtzitting en de e-mail die zij op 2 september 2026 van de casemanager heeft ontvangen, de oplegging van een tbs-maatregel met voorwaarden geen reële en passende mogelijkheid.

De rechtbank overweegt hiertoe allereerst dat verdachte zich heeft schuldig gemaakt aan twee zeer ernstige strafbare feiten, te weten een poging tot doodslag en een diefstal met bedreiging met geweld. Uit het strafblad van verdachte volgt dat hij zich in het verleden veelvuldig heeft schuldig gemaakt aan strafbare feiten, waaronder gewelds- en vermogensdelicten. Eerdere voorwaardelijk opgelegde straffen met een behandeltraject en toezicht, hebben verdachte er niet van weerhouden zich wederom schuldig te maken aan een strafbaar feit.

Uit het advies van de psychiater en het advies van de reclassering blijkt dat het ter voorkoming van recidive van groot belang is dat verdachte medicatietrouw is en dat het cannabisgebruik, het gebruik van cocaïne en alcoholgebruik in remissie blijven. Dat verdachte op dit moment abstinent is van middelen en hij medicatietrouw is, is de rechtbank onvoldoende gebleken. Hoewel verdachte op de terechtzitting heeft aangegeven dat hij ziek is en hulp nodig heeft, is de rechtbank van oordeel dat hij zijn problematiek nog altijd externaliseert en dat het hem aan voldoende ziekte-inzicht ontbreekt. Zo is hij nog steeds van mening dat het slachtoffer in zaak B hem bedreigde en dat hij uit verdediging heeft gehandeld omdat zij hem zou gaan vermoorden. Voor de rechtbank staat vast dat verdachte te kampen heeft met complexe psychiatrische en agressiereguleringsproblematiek waarvoor hij behandeld moet worden. Daar is naar het oordeel van de rechtbank een zeer strak kader voor nodig. Uit de e-mail van de casemanager van 2 september 2026 volgt dat er ook de afgelopen periode nog (ernstige) incidenten hebben plaatsgevonden en dat het verdachte nog altijd niet lukt om zich aan de regels te houden. Verdachte smokkelt met de noodzakelijke medicatie en heeft binnen detentie opnieuw een steekwapen geprepareerd. De rechtbank heeft er dan ook onvoldoende vertrouwen in dat verdachte op dit moment in staat is om zich te committeren aan een tbs met voorwaarden en in een minder beveiligde setting veilig kan functioneren. Naar het oordeel van de rechtbank is de maatregel van terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege de enige passende optie om de maatschappij voldoende tegen verdachte te beschermen en het recidiverisico te beperken. De rechtbank zal daarom de maatregel van terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege aan verdachte opleggen.

Met het oog op het bepaalde in artikel 38e van het Wetboek van Strafrecht, stelt de rechtbank vast dat de bewezen geachte feiten misdrijven betreffen die gericht zijn tegen of gevaar veroorzaken voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen, zodat de totale duur van de terbeschikkingstelling niet is beperkt tot de duur van vier jaren.

Motivering van de strafoplegging

De ernst van het bewezenverklaarde in zaak A rechtvaardigt naar het oordeel van de rechtbank, mede gelet op het strafblad van verdachte, naast het opleggen van de tbs-maatregel met dwangverpleging, de oplegging van een gevangenisstraf. Gelet op de verminderde toerekeningsvatbaarheid van verdachte in zaak A, de oplegging van tbs met dwangverpleging en rekening houdend met straffen die in soortgelijke zaken worden opgelegd, acht de rechtbank een gevangenisstraf voor de duur van 18 maanden, met aftrek van de tijd die verdachte in voorarrest heeft doorgebracht, passend en geboden.

De rechtbank legt geen GVM op

De reclassering heeft in haar rapport geadviseerd om, als een gevangenisstraf of de maatregel tbs wordt opgelegd, de GVM ex artikel 38z Sr op te leggen. De reclassering adviseert de oplegging van deze maatregel, zodat gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende voorwaarden toegepast kunnen worden na de tbs of gevangenisstraf.

De rechtbank zal de door de reclassering geadviseerde GVM niet opleggen. Bij de maatregel tbs met dwangverpleging dienen meerdere stappen van verlof te worden doorlopen voordat een veroordeelde volledig terugkeert in de maatschappij. Dit gebeurt geleidelijk, waarbij voldoende mogelijkheden beschikbaar zijn om het gedrag van een veroordeelde te blijven monitoren en beïnvloeden. Naar het oordeel van de rechtbank is onvoldoende gebleken dat een GVM naast de tbs met dwangverpleging in deze zaak van toegevoegde waarde zal zijn.